Cả bài trong một trang: ý chính, sơ đồ, điểm phỏng vấn.
Web và HTTP: Internet, HTTPS, method, status code và các phiên bản HTTP
1Một request đi qua đâu
Gõ URL thì trình duyệt hỏi DNS lấy IP, mở TCP (kết nối tin cậy), bắt tay TLS (mã hoá), rồi mới gửi HTTP request.
flowchart TD
A["Gõ URL"] --> B["DNS: tên miền ra IP"]
B --> C["TCP handshake, port 443"]
C --> D["TLS handshake, kiểm certificate"]
D --> E["HTTP request: GET /courses"]
E --> F["200 OK + JSON"]
2HTTPS và mô hình Web API
HTTPS là HTTP chạy trên TLS: bảo mật, toàn vẹn, xác thực server bằng certificate do CA ký. Web API chỉ trả dữ liệu JSON, client tự vẽ giao diện.
Chỉ bật TLS 1.2 và 1.3; SSL đã bị khai tử
TLS thường terminate ở load balancer hoặc ingress
App biết request gốc qua X-Forwarded-Proto
Một backend phục vụ SPA, mobile app, service đối tác
3Safe và idempotent
Safe: không đổi trạng thái server. Idempotent: gọi một hay N lần, trạng thái cuối như nhau; quyết định retry có an toàn không.
Method
Safe
Idempotent
GET, HEAD, OPTIONS
Có
Có
PUT, DELETE
Không
Có
POST
Không
Không
PATCH
Không
Không đảm bảo
4Status code và retry
Năm nhóm: 1xx thông tin, 2xx thành công, 3xx chuyển hướng, 4xx lỗi client, 5xx lỗi server. Monitoring, retry, cache đều dựa vào nó.
Mã
Nghĩa
Retry?
401 / 403
Chưa xác thực / không có quyền
Không
409, 422
Xung đột, vi phạm nghiệp vụ
Không
429
Bị rate limit
Có, theo Retry-After
502, 503, 504
Lỗi tạm thời ở server
Có, backoff
5HTTP/2, HTTP/3 và HTTP client
HTTP/2 ghép nhiều stream trên một TCP connection, còn nghẽn ở tầng TCP; HTTP/3 dùng QUIC nên mất gói chỉ chậm đúng stream đó.
// Tạo một lần, dùng chung: client giữ connection pool
HttpClient client = HttpClient.newBuilder()
.version(HttpClient.Version.HTTP_2)
.connectTimeout(Duration.ofSeconds(2))
.build();
// mỗi request: .timeout(Duration.ofSeconds(5))
6CORS
Trình duyệt áp same-origin policy; CORS là cách server báo origin nào được đọc response. Postman, curl không phải trình duyệt nên bỏ qua.
Origin = scheme + host + port
JSON, PUT/PATCH/DELETE, Authorization: gửi preflight OPTIONS trước
Spring Security: bật http.cors(...) để preflight không bị chặn
CORS bảo vệ người dùng, không thay xác thực
💡 Ghi nhớ
GET không bao giờ được có side effect.
Retry POST an toàn nhờ Idempotency-Key + UNIQUE constraint.
DELETE lần hai trả 404 vẫn là idempotent.
HttpURLConnection mặc định timeout 0, tức chờ vô hạn.
⭐ Điểm phỏng vấn
Tự trả lời trước, rồi bấm từng câu để xem đáp án.
PUT khác PATCH?
PUT thay toàn bộ, idempotent; PATCH sửa một phần.
401 khác 403?
401 chưa xác thực, 403 không có quyền.
Postman gọi được, trình duyệt lỗi CORS?
CORS do trình duyệt thực thi.
Xong phần tự kiểm tra, bài này đã được đánh dấu đã học ✓
⚠️ Lỗi thường gặp
Trả 200 kèm {"success": false} cho mọi lỗi.
Tạo HTTP client mới mỗi request, mất connection pool.
Phỏng vấn senior không dừng ở “GET để lấy, POST để tạo” mà hỏi: retry POST có an toàn không, vì sao PATCH không chắc idempotent, HTTP/2 đổi gì, vì sao Postman gọi được mà trình duyệt báo lỗi CORS. Bài này trả lời các câu đó, từ Internet và HTTPS tới method, status code, phiên bản HTTP, timeout và CORS. Phần 2 dùng nền tảng này để thiết kế REST API và dựng dự án Spring Boot.
Ví dụ xuyên suốt hai phần là pet project của khoá học: một nền tảng khoá học online (E-Learning) (giáo viên, khoá học, chương, bài học, học viên đăng ký, chấm điểm, theo dõi tiến độ); schema ở Bài tập SQL trên database E-Learning. Hệ thống đặt phòng khách sạn trong cụm Thực hành backend là ví dụ mẫu của giảng viên về phân tích yêu cầu và thiết kế API, không phải pet project mình làm.
1. Internet hoạt động như thế nào
Ý chính: Internet là mạng của các mạng, mỗi máy có một địa chỉ IP. Gõ một URL thì trình duyệt hỏi DNS lấy IP, mở TCP, bắt tay TLS, rồi mới gửi HTTP request.
sequenceDiagram
participant B as Trình duyệt
participant D as DNS resolver
participant S as Server (example.com)
B->>D: example.com có IP là gì?
D-->>B: 93.184.215.14
B->>S: TCP handshake (SYN, SYN-ACK, ACK) tới port 443
B->>S: TLS handshake (thoả thuận khoá, kiểm tra certificate)
B->>S: HTTP request: GET /courses
S-->>B: HTTP response: 200 OK + body
IP address định danh một máy (chính xác là network interface), như số nhà.
DNS dịch tên miền thành IP. Kết quả được cache ở trình duyệt, OS, resolver của nhà mạng, theo TTL (thời gian sống của bản cache).
IP định tuyến gói tin qua nhiều router, không đảm bảo tới nơi, không đảm bảo thứ tự.
TCP chạy trên IP, cho kết nối tin cậy: đánh số thứ tự, gửi lại gói mất, kiểm soát luồng. Port chọn ứng dụng nhận gói (80 HTTP, 443 HTTPS, 8080 hay dùng khi dev).
HTTP là giao thức tầng ứng dụng, chạy trên TCP (HTTP/1.1, HTTP/2) hoặc QUIC/UDP (HTTP/3).
Client và server.Client là bên chủ động gửi request (trình duyệt, app điện thoại, service khác). Server chạy liên tục, chờ request rồi trả lời, có địa chỉ cố định. “Client/server” là vai trò trong một lần giao tiếp: service A gọi service B thì A là client, dù A là server với trình duyệt.
Hai nghĩa của “server”, các loại server và mô hình phân tầng
Mỗi server cung cấp một loại dịch vụ qua giao thức riêng: web server phục vụ trang web và API qua HTTP(S), mail server nhận và chuyển email qua SMTP (đọc thư bằng IMAP/POP3), DNS server trả lời câu hỏi tên miền. Mỗi máy có IP riêng (ví dụ PC của bạn 104.28.254.74, mail server 172.33.17.88, web server 138.98.66.90), và tất cả nói chuyện với nhau qua chuỗi router, chính là Internet. Máy client thì bật tắt tuỳ ý; server cần IP tĩnh hoặc tên miền.
Chữ “server” có hai nghĩa, phỏng vấn hay lẫn: máy (vật lý, máy ảo, container) và tiến trình server đang lắng nghe trên một port, ví dụ Tomcat nhúng trong app Spring Boot nghe 8080. Một máy có thể chạy nhiều tiến trình server (web ở 443, database ở 3306).
Mô hình phân tầng đơn giản hoá:
Tầng
Giao thức ví dụ
Nhiệm vụ
Application
HTTP, DNS, SMTP
Ý nghĩa của dữ liệu
Transport
TCP, UDP, QUIC
Kết nối giữa hai tiến trình, tin cậy hay không
Network
IP
Định tuyến giữa các máy
Link
Ethernet, Wi-Fi
Truyền khung dữ liệu trong một mạng vật lý
2. Web hoạt động như thế nào
Ý chính: client (thường là trình duyệt) gửi HTTP request, server trả HTTP response: hoặc trang HTML dựng sẵn, hoặc chỉ dữ liệu JSON.
2.1. Mô hình web truyền thống (server-side rendering)
Ý chính: mỗi lần chuyển trang, server render HTML mới (JSP, Thymeleaf, PHP…). Đơn giản, SEO tốt, nhưng server gánh cả giao diện nên khó dùng chung cho mobile app.
Ba loại file, như một ngôi nhà:
HTML: cấu trúc và nội dung (khung, tường).
CSS: trình bày, màu, font, bố cục (sơn, nội thất).
JavaScript: hành vi và tương tác (điện nước giúp nhà “hoạt động”).
Phía Spring, request đi qua DispatcherServlet tới controller, rồi ViewResolver biến tên view thành trang HTML: xem bài Spring MVC.
2.2. Mô hình Web API
Ý chính: server chỉ trả dữ liệu (thường JSON), client tự vẽ giao diện: SPA (React, Vue), mobile app hay service khác. Một backend phục vụ nhiều loại client cùng lúc; khoá học và bài này tập trung vào mô hình này.
flowchart LR
W[Web SPA] -->|JSON qua HTTP| API[Backend API]
M[Mobile app] -->|JSON qua HTTP| API
P[Service đối tác] -->|JSON qua HTTP| API
API --> DB[(Database)]
2.3. HTTP và HTTPS
Ý chính: HTTP không mã hoá, ai đứng giữa (Wi-Fi quán cà phê, proxy) cũng đọc và sửa được. HTTPS là HTTP chạy trên TLS, cho ba thứ: bảo mật, toàn vẹn, xác thực server.
HTTP (HyperText Transfer Protocol) là giao thức request/response, dạng text (HTTP/1.1) hoặc binary frame (HTTP/2, HTTP/3). TLS thêm:
Bảo mật (confidentiality): nội dung mã hoá đối xứng bằng khoá phiên.
Toàn vẹn (integrity): dữ liệu bị sửa trên đường sẽ bị phát hiện.
Xác thực server (authentication): certificate do CA (tổ chức cấp chứng chỉ được trình duyệt tin) ký chứng minh bạn đang nói với đúng example.com.
Tóm tắt TLS 1.3 handshake:
sequenceDiagram
participant C as Client
participant S as Server
C->>S: ClientHello (cipher hỗ trợ, key share)
S-->>C: ServerHello (key share) + Certificate + Finished
Note over C: Kiểm tra certificate chain tới root CA tin cậy, tính khoá phiên
C->>S: Finished + HTTP request đã mã hoá
Khoá phiên tạo bằng trao đổi khoá tạm (ECDHE) nên có forward secrecy: lộ private key của server sau này cũng không giải mã được phiên cũ. Mã hoá bất đối xứng chỉ dùng lúc bắt tay; dữ liệu dùng mã hoá đối xứng (AES-GCM, ChaCha20) vì nhanh hơn nhiều.
Trong hệ thống thật, TLS thường được terminate (giải mã xong) ở load balancer hoặc ingress (Nginx, ALB). Phía sau là HTTP thuần trong mạng nội bộ, hoặc mTLS nếu cần zero-trust. App biết request gốc là HTTPS qua header X-Forwarded-Proto (Spring Boot: server.forward-headers-strategy=framework).
2.4. HTTP method và ngữ nghĩa
Ý chính: mỗi method có hai thuộc tính cần thuộc: safe (không đổi trạng thái server) và idempotent (gọi một hay N lần, trạng thái cuối như nhau). Idempotency quyết định retry có an toàn không.
Method
Dùng để
Safe
Idempotent
Có body
GET
Đọc resource
Có
Có
Không nên
HEAD
Như GET nhưng chỉ lấy header
Có
Có
Không
OPTIONS
Hỏi server hỗ trợ gì (CORS preflight)
Có
Có
Không
POST
Tạo mới, hoặc hành động không khớp method nào
Không
Không
Có
PUT
Thay thế toàn bộ resource (hoặc tạo tại URL đã biết)
Không
Có
Có
PATCH
Sửa một phần
Không
Không đảm bảo
Có
DELETE
Xoá resource
Không
Có
Thường không
Bảng CRUD ↔ HTTP method và hành động ngoài CRUD
CRUD tương ứng với method nào. Đây là quy ước của REST, không phải luật của HTTP:
Thao tác CRUD
HTTP method
Ví dụ
Create
POST (vào collection)
POST /api/v1/courses
Read
GET
GET /api/v1/courses/12
Update
PUT (thay toàn bộ) hoặc PATCH (sửa một phần)
PATCH /api/v1/courses/12
Delete
DELETE
DELETE /api/v1/courses/12
Slide chỉ ghi Update → PUT, nhưng thực tế phần lớn thao tác sửa là PATCH. Hành động không khớp CRUD (huỷ đơn, đánh dấu bài học đã xong) thường là POST lên sub-resource, ví dụ POST /orders/145/cancel (xem phần 2).
PUT idempotent vì gửi cùng một bản thể đầy đủ bao nhiêu lần cũng ra bản thể đó. PATCH thì tuỳ: {"age": 30} idempotent, {"op": "increment", "path": "/balance", "value": 10} thì không.
Vì sao quan trọng: mạng có thể timeout sau khi server đã xử lý xong, rồi client, proxy hay thư viện HTTP retry. GET/PUT/DELETE retry an toàn; POST (tạo đơn, chuyển tiền) có thể tạo bản ghi trùng.
Cách chữa phổ biến: Idempotency-Key. Client sinh một UUID cho mỗi thao tác; server lưu kết quả theo key và trả lại kết quả cũ khi gặp key trùng.
Idempotency-Key gọn trong Spring:
@PostMapping("/v1/orders")public ResponseEntity<OrderResponse> create( @RequestHeader("Idempotency-Key") String key, @Valid @RequestBody CreateOrderRequest request) { // findOrCreate: nếu key đã có, trả lại kết quả cũ; nếu chưa, tạo đơn và lưu key // trong cùng transaction, cột key có UNIQUE constraint để chặn hai request đồng thời OrderResponse response = orderService.createOnce(key, request); return ResponseEntity .created(URI.create("/v1/orders/" + response.id())) .body(response);}
2.5. HTTP status code
Ý chính: năm nhóm: 1xx thông tin, 2xx thành công, 3xx chuyển hướng, 4xx lỗi do client, 5xx lỗi do server. Monitoring, retry và cache đều dựa vào nó.
Mã
Ý nghĩa
Khi nào dùng
200 OK
Thành công, có body
GET, PUT/PATCH trả về resource
201 Created
Đã tạo resource
POST (hoặc PUT tạo mới); kèm header Location
204 No Content
Thành công, không có body
DELETE, PUT không trả body
400 Bad Request
Request sai cú pháp hoặc không hợp lệ
JSON hỏng, thiếu field
401 Unauthorized
Chưa xác thực
Thiếu hoặc sai token
403 Forbidden
Đã biết bạn là ai nhưng không có quyền
User thường gọi API admin
404 Not Found
Không có resource
Id không tồn tại
409 Conflict
Xung đột trạng thái
Email đã tồn tại, version lệch
429 Too Many Requests
Bị rate limit
Kèm Retry-After
500 Internal Server Error
Lỗi không lường trước
Bug, exception chưa bắt
503 Service Unavailable
Tạm thời không phục vụ được
Quá tải, bảo trì; kèm Retry-After
Tên “401 Unauthorized” là di sản lịch sử; nghĩa đúng là unauthenticated. Lỗi phân quyền là 403.
Các mã còn lại: 202, 301/308, 304, 405, 422, 502, 504
Mã
Ý nghĩa
Khi nào dùng
202 Accepted
Đã nhận, xử lý sau
Job bất đồng bộ
301 / 308
Chuyển hướng vĩnh viễn
Đổi URL; 308 giữ nguyên method
304 Not Modified
Dùng bản cache
Conditional GET với ETag
405 Method Not Allowed
Method không được hỗ trợ trên URL
DELETE /orders khi chỉ có GET/POST
422 Unprocessable Content
Cú pháp đúng nhưng vi phạm nghiệp vụ
Ngày kết thúc trước ngày bắt đầu
502 Bad Gateway
Gateway nhận response lỗi từ upstream
Nginx gọi app đã chết
504 Gateway Timeout
Upstream không trả lời kịp
App xử lý quá lâu
2.6. HTTP/1.1, HTTP/2, HTTP/3 và chuyện connection
Ý chính: HTTP/2 ghép nhiều request trên một connection, HTTP/3 chuyển sang QUIC để mất gói không chặn mọi stream. Với backend, quan trọng hơn cả là dùng chung HTTP client và luôn đặt timeout.
HTTP/1.1
HTTP/2
HTTP/3
Định dạng
Text
Binary frame
Binary frame
Transport
TCP
TCP (trình duyệt chỉ dùng HTTP/2 kèm TLS)
QUIC trên UDP, TLS 1.3 nằm sẵn trong QUIC
Nhiều request song song
Một connection xử lý từng request một; trình duyệt mở khoảng 6 connection mỗi host
Multiplexing: nhiều stream trên một connection
Multiplexing, các stream độc lập nhau
Head-of-line blocking
Có ở tầng HTTP: request sau chờ request trước
Hết ở tầng HTTP nhưng còn ở tầng TCP: mất một gói thì mọi stream cùng chờ
Hết: mất gói chỉ làm chậm đúng stream đó
Header
Gửi lặp lại nguyên văn mỗi request
Nén bằng HPACK
Nén bằng QPACK
Thiết lập kết nối
TCP + TLS 1.3: khoảng 2 RTT
Như HTTP/1.1
1 RTT, kết nối lại có thể 0-RTT
Head-of-line blocking (nghẽn đầu hàng): một gói kẹt ở đầu làm mọi thứ phía sau chờ, như xe chết máy ở làn duy nhất. RTT: thời gian một vòng đi về.
Dùng lại connection. Mở TCP + TLS tốn vài round-trip và CPU cho handshake, nên HTTP client nào cũng có connection pool (bể connection mở sẵn để dùng lại). Tạo client (HttpClient của JDK, RestClient, WebClient) một lần rồi dùng chung, ví dụ làm một bean. Tạo mới mỗi request là bỏ pool và trả giá handshake mỗi lần.
// Tạo một lần, dùng chung cho cả ứng dụng: client tự giữ connection poolHttpClient client = HttpClient.newBuilder() .version(HttpClient.Version.HTTP_2) // tự hạ xuống HTTP/1.1 nếu server không hỗ trợ .connectTimeout(Duration.ofSeconds(2)) // thời gian tối đa để mở kết nối .build();HttpRequest request = HttpRequest.newBuilder(URI.create("https://example.com/")) .timeout(Duration.ofSeconds(5)) // thời gian tối đa chờ response .header("Accept", "application/json") .GET() .build();HttpResponse<String> response = client.send(request, HttpResponse.BodyHandlers.ofString());System.out.println(response.version() + " " + response.statusCode()); // HTTP_2 200
Keep-alive, TIME_WAIT, HTTP/2 giữa các service và HTTP/3
Keep-alive. HTTP/1.1 đã giữ connection lại sau response; pool của client dựa vào đó. Tạo client mới cho mỗi request còn có thể làm cạn port tạm (ephemeral port) vì quá nhiều connection nằm ở trạng thái TIME_WAIT. Số đo thật một connection mới (DNS + TCP + TLS 1.3, khoảng 166 ms so với 52 ms khi dùng lại) và TIME_WAIT nằm ở bên nào có ở Mạng máy tính cho backend.
HTTP/2 giữa các service. gRPC chạy trên HTTP/2 nên hưởng multiplexing và streaming. Tomcat trong Spring Boot bật HTTP/2 bằng server.http2.enabled=true; nhưng nếu đã terminate TLS ở load balancer thì đoạn LB → app thường vẫn là HTTP/1.1, và vậy cũng ổn. Chọn REST hay gRPC giữa backend, và vì sao server push của HTTP/2 coi như đã bị bỏ, có ở bài giao tiếp đồng bộ.
HTTP/3 thường chỉ xuất hiện ở CDN hoặc load balancer phía trước. Ứng dụng Java phía sau hiếm khi phải tự nói QUIC.
Với Spring, timeout đặt ở request factory của RestClient:
@BeanRestClient paymentClient(RestClient.Builder builder) { var factory = new SimpleClientHttpRequestFactory(); factory.setConnectTimeout(Duration.ofSeconds(2)); factory.setReadTimeout(Duration.ofSeconds(5)); return builder.baseUrl("https://payments.internal").requestFactory(factory).build();}
2.7. CORS: vì sao Postman gọi được còn trình duyệt thì không
Ý chính: trình duyệt áp same-origin policy: script của một origin không được đọc response từ origin khác. CORS (Cross-Origin Resource Sharing) là cách server báo trình duyệt origin nào được phép. Postman và curl không phải trình duyệt nên bỏ qua hoàn toàn.
Origin = scheme + host + port. https://app.example.com và https://api.example.com là hai origin khác nhau.
Request “đơn giản” (GET, hoặc POST với content type của form, không header tuỳ chỉnh): gửi luôn kèm header Origin. Thiếu Access-Control-Allow-Origin khớp thì trình duyệt không cho JavaScript đọc response, dù request đã tới server và đã được xử lý.
Các request còn lại (PUT, PATCH, DELETE, Content-Type: application/json, header Authorization…): trình duyệt gửi trước một preflightOPTIONS để hỏi quyền, được phép mới gửi request thật.
sequenceDiagram
participant B as Trình duyệt (app.example.com)
participant A as API (api.example.com)
B->>A: OPTIONS /api/v1/orders/7 (Origin, Access-Control-Request-Method: PATCH)
A-->>B: 204 + Access-Control-Allow-Origin: https://app.example.com, Allow-Methods, Allow-Headers, Max-Age
B->>A: PATCH /api/v1/orders/7 (Origin, Authorization)
A-->>B: 200 + Access-Control-Allow-Origin: https://app.example.com
Cấu hình CORS trong Spring MVC và Spring Security
@Configurationclass CorsConfig implements WebMvcConfigurer { @Override public void addCorsMappings(CorsRegistry registry) { registry.addMapping("/api/**") .allowedOrigins("https://app.example.com") // liệt kê cụ thể, không dùng "*" .allowedMethods("GET", "POST", "PUT", "PATCH", "DELETE") .allowedHeaders("Authorization", "Content-Type", "Idempotency-Key") .allowCredentials(true) .maxAge(3600); // trình duyệt cache kết quả preflight 1 giờ }}
Nếu dùng Spring Security, phải bật thêm http.cors(Customizer.withDefaults()). Nếu không, filter bảo mật chạy trước Spring MVC sẽ chặn preflight (không có token) bằng 401/403, và trình duyệt báo “lỗi CORS” dù cấu hình ở trên đúng.
Xác thực ở server làm bằng gì (session cookie với cờ bảo mật, hay JWT và refresh token) có ở Xác thực: session cookie và JWT. CORS cũng không chặn được CSRF, vì trình duyệt vẫn gửi request kèm cookie, chỉ không cho script đọc response; CSRF, XSS và cấu hình Spring Security 6 nằm ở Tấn công web và OWASP Top 10.
Đọc tiếp:Phần 2: Thiết kế REST API và Spring Boot dùng các ngữ nghĩa trên để đặt URL, phân trang và thiết kế format lỗi. Sau đó, REST API nâng cao đi sâu hơn: định nghĩa chặt của safe và idempotent, URL khi đi qua API gateway, cursor pagination và sắp xếp an toàn ở quy mô lớn.
Ghi nhớ
Kể được các bước từ lúc gõ URL tới lúc nhận response (DNS, TCP, TLS, HTTP).
Giải thích được safe và idempotent, vì sao PATCH không đảm bảo idempotent, và cách retry POST không tạo trùng.
Chọn đúng status code cho 401/403, 400/409/422, và biết mã nào nên retry.
Giải thích được vì sao HTTP client phải dùng chung và luôn có timeout, và một dependency chậm kéo sập cả service ra sao.
Biết vì sao Postman gọi được mà trình duyệt báo lỗi CORS, và vì sao CORS không thay thế xác thực.
Câu hỏi phỏng vấn
Junior
Khác nhau giữa HTTP và HTTPS?
HTTPS là HTTP chạy trên TLS: được mã hoá, chống sửa trên đường truyền và xác thực server.
TLS xác thực server bằng certificate do CA ký. HTTP thuần gửi plaintext, ai đứng giữa cũng đọc và sửa được. Mặc định HTTP dùng port 80, HTTPS dùng 443.
PUT và PATCH khác nhau thế nào?
PUT thay toàn bộ resource và idempotent; PATCH chỉ sửa phần được gửi và không đảm bảo idempotent.
Với PUT, field nào không gửi coi như bị xoá hoặc về mặc định. PATCH có idempotent hay không tuỳ cách định nghĩa thao tác: gán giá trị thì có, tăng giảm thì không.
401 và 403 khác nhau ra sao?
401 là chưa xác thực, 403 là đã xác thực nhưng không có quyền.
401: thiếu token hoặc token sai/hết hạn, client cần đăng nhập lại. 403: server biết bạn là ai nhưng bạn không có quyền với resource đó; đăng nhập lại cũng không giúp gì.
Mã 4xx và 5xx khác nhau thế nào? Client nên retry loại nào?
4xx là lỗi phía client, gửi lại y nguyên vẫn lỗi; 5xx là lỗi phía server, 502/503/504 thường tạm thời nên có thể retry.
4xx (request sai, thiếu xác thực, không có quyền, xung đột trạng thái): không retry, trừ 429 (đợi theo Retry-After) và 408.
502, 503, 504: retry với exponential backoff kèm jitter và giới hạn số lần. 500 do bug thì retry hiếm khi giúp.
Retry tự động chỉ an toàn với method idempotent hoặc request có Idempotency-Key.
Client và server khác nhau thế nào? “Server” là cái máy hay là chương trình?
Client chủ động gửi request, server chạy liên tục để chờ và trả lời; “server” có thể là máy hoặc tiến trình.
Máy là vật lý, VM hay container; tiến trình là chương trình đang lắng nghe trên một port, như Tomcat nhúng nghe 8080. Client/server là vai trò trong một lần giao tiếp: một service vừa là server với trình duyệt vừa là client khi gọi database hay service khác.
URI và URL khác nhau thế nào?
URI là chuỗi định danh một tài nguyên; URL là loại URI cho biết cách tới được tài nguyên đó (có scheme như https, có host).
https://shop.vn/orders/42 vừa là URI vừa là URL. urn:isbn:9780134685991 là URI nhưng không phải URL (chỉ đặt tên, không nói lấy ở đâu).
Với API web, mọi địa chỉ đều là URL nên hai từ thường dùng lẫn nhau. Spring dùng URI trong ResponseEntity.created(URI).
Các phần của URL: scheme, host, port, path, query (?page=2), fragment (#top, không gửi lên server).
Mid
Safe và idempotent là gì? Cho ví dụ.
Safe là không đổi trạng thái server (GET, HEAD, OPTIONS); idempotent là gọi một hay nhiều lần thì trạng thái cuối như nhau (mọi method safe, cộng PUT và DELETE).
POST không idempotent. Response có thể khác nhau (DELETE lần hai trả 404) mà vẫn idempotent, vì ta xét trạng thái server.
Làm sao để client retry POST tạo đơn hàng mà không tạo trùng?
Dùng Idempotency-Key: client gửi một UUID cho mỗi thao tác, server gặp lại key thì trả kết quả đã lưu.
Server lưu key cùng kết quả trong cùng transaction với việc tạo đơn; cột key có unique constraint để chặn hai request song song. Key có thời hạn (ví dụ 24 giờ).
HTTP/2 cải thiện gì so với HTTP/1.1, và HTTP/3 giải quyết thêm vấn đề gì?
HTTP/2 ghép nhiều stream trên một connection và nén header; HTTP/3 chuyển sang QUIC để mất gói không chặn mọi stream.
HTTP/2: binary frame, multiplexing nên hết cảnh request sau chờ request trước ở tầng HTTP, nén header bằng HPACK. Nhưng vẫn chạy trên TCP: mất một gói thì mọi stream cùng chờ (head-of-line blocking ở tầng TCP).
HTTP/3: QUIC trên UDP, mỗi stream truyền độc lập nên mất gói chỉ ảnh hưởng stream đó. TLS 1.3 nằm sẵn trong QUIC nên bắt tay 1 RTT, kết nối lại có thể 0-RTT, và connection sống sót khi client đổi mạng (Wi-Fi sang 4G).
CORS là gì? Vì sao Postman gọi API được mà trình duyệt lại báo lỗi CORS?
CORS là cách server cho phép origin khác đọc response, vượt qua same-origin policy của trình duyệt. Postman và curl không phải trình duyệt nên không áp chính sách này.
Script của origin A chỉ đọc được response từ origin B nếu B trả Access-Control-Allow-Origin cho phép A. Với request không “đơn giản” (JSON, PUT/PATCH/DELETE, header Authorization), trình duyệt gửi preflight OPTIONS trước. Sửa đúng là cấu hình CORS ở server với danh sách origin cụ thể (và bật CORS trong Spring Security để preflight không bị chặn), không phải tắt kiểm tra ở client. CORS không thay thế xác thực.
GET có được gửi body không?
Về cú pháp thì được, nhưng RFC 9110 nói body của GET không có ngữ nghĩa nào được định nghĩa, nên proxy, CDN, thư viện client có thể bỏ hoặc từ chối nó. Đừng thiết kế API dựa vào body của GET.
Cache chỉ dùng URL (và header trong Vary) làm khoá, nên hai GET khác body sẽ nhận cùng response đã cache.
Một số client không cho gửi (fetch của trình duyệt báo lỗi), một số gateway cắt body.
Bộ lọc tìm kiếm quá dài cho query string: dùng POST /orders/search (chấp nhận mất cache và tính safe trên giấy), hoặc rút gọn bộ lọc thành một id đã lưu. Phương thức QUERY (safe, có body) đang được IETF chuẩn hoá cho đúng nhu cầu này.
Ngoại lệ quen thuộc: Elasticsearch nhận GET _search có body, nhưng cũng cho dùng POST.
Senior
TLS terminate ở load balancer thì ảnh hưởng gì tới ứng dụng?
App nhận HTTP thuần, nên phải dựa vào header forwarded để biết request gốc, và đoạn LB → app không còn mã hoá.
Dùng X-Forwarded-Proto/For/Host (hoặc Forwarded) để biết scheme, IP client thật và sinh redirect/link đúng; chỉ tin các header này khi đến từ proxy tin cậy.
Dữ liệu nhạy cảm hoặc yêu cầu compliance: mã hoá lại hoặc mTLS trong service mesh.
Việc xoay vòng certificate tập trung ở LB.
Một API bên thứ ba bị chậm làm sập cả service của bạn. Vì sao, và bạn phòng thế nào?
Mỗi request gọi sang dependency chậm giữ một thread; không timeout thì pool thread cạn và mọi API khác cũng chết. Phòng bằng timeout, retry có kiểm soát, circuit breaker và bulkhead.
Tomcat mặc định 200 thread; lỗi lan từ một dependency ra cả hệ thống. Cách phòng:
Connect và read timeout cho mọi lời gọi ra ngoài.
Retry có giới hạn, có backoff, chỉ với thao tác idempotent.
Circuit breaker (Resilience4j) để ngắt nhanh khi dependency đang lỗi.
Bulkhead (pool hoặc semaphore riêng cho từng dependency) để một dependency không ăn hết tài nguyên.
Fallback hoặc trả 503 sớm; metric latency và tỉ lệ lỗi theo từng dependency để thấy nó xuống cấp.
Từ vựng tiếng Anh
Term
Phát âm
Nghĩa
Ví dụ câu tiếng Anh dùng trong phỏng vấn
idempotent
/ˌaɪ.dəmˈpoʊ.tənt/
gọi nhiều lần cho cùng kết quả trạng thái
“PUT is idempotent, so the client can safely retry it after a timeout.”
safe method
/seɪf ˈmeθ.əd/
method không thay đổi trạng thái
“GET is a safe method, so it must never have side effects.”
status code
/ˈsteɪ.təs koʊd/
mã trạng thái HTTP
“We return 409 when the email is already taken.”
handshake
/ˈhænd.ʃeɪk/
bắt tay (thiết lập kết nối)
“TLS 1.3 completes the handshake in one round trip.”
terminate (TLS)
/ˈtɜːr.mɪ.neɪt/
kết thúc mã hoá tại một điểm
“We terminate TLS at the load balancer.”
retry
/ˌriːˈtraɪ/
thử lại
“Clients should retry 503 responses with exponential backoff.”
multiplexing
/ˈmʌl.tɪ.plek.sɪŋ/
ghép nhiều luồng trên một kết nối
“HTTP/2 multiplexes many requests over a single TCP connection.”
head-of-line blocking
/hed əv laɪn ˈblɑː.kɪŋ/
nghẽn đầu hàng
“One lost packet causes head-of-line blocking for every HTTP/2 stream on that connection.”
same-origin policy
/seɪm ˈɔːr.ɪ.dʒɪn ˈpɑː.lə.si/
chính sách cùng nguồn
“The same-origin policy stops scripts from reading responses from other origins.”
preflight request
/ˈpriː.flaɪt rɪˈkwest/
request thăm dò trước (CORS)
“The browser sends a preflight request before a cross-origin PATCH.”
connection pool
/kəˈnek.ʃən puːl/
bể kết nối dùng lại
“We share one HTTP client so its connection pool is reused.”
timeout
/ˈtaɪm.aʊt/
thời gian chờ tối đa
“Every outbound call has a connect timeout and a read timeout.”
Ghi chép dựa trên khoá Fundamentals of Backend (Ronin Engineer), viết lại theo cách hiểu của mình.