Cả bài trong một trang: ý chính, sơ đồ, điểm phỏng vấn.
Custom exception và xử lý lỗi tập trung trong Spring Boot: @RestControllerAdvice, ProblemDetail, validation
1Custom exception có mã lỗi
Tách lỗi nghiệp vụ (mình ném có chủ đích) khỏi lỗi hệ thống. Exception gốc là unchecked mang mã lỗi ổn định từ enum.
public enum ErrorCode {
USER_EMAIL_TAKEN(HttpStatus.CONFLICT,
"The email is already registered"), ...
}
public class BusinessException
extends RuntimeException {
// gọi super(message), đừng tự khai field message
}
2Transactional và checked exception
Mặc định Spring chỉ rollback với RuntimeException và Error. Method @Transactional ném checked exception thì transaction vẫn commit.
Dùng unchecked cho lỗi nghiệp vụ
Hoặc @Transactional(rollbackFor = Exception.class)
Checked buộc mọi tầng khai throws, gây nhiễu
Rollback chỉ hoàn tác những gì nằm trong database
3Xử lý lỗi ở một chỗ
Controller và service chỉ ném; một @RestControllerAdvice map exception sang status, body và mức log. Kiểu exception khớp gần nhất thắng.
flowchart TD
S["Service ném BusinessException"] --> C["Controller không try-catch"]
C --> D["DispatcherServlet"]
D --> R["ExceptionHandlerExceptionResolver"]
R --> A["@RestControllerAdvice chọn handler"]
A --> P["ProblemDetail JSON"]
4ProblemDetail và an toàn
ProblemDetail (RFC 9457) là format lỗi chuẩn: type, title, status, detail, thêm code, traceId, errors. Không bao giờ trả stack trace hay SQL.
Lỗi
Status
Mức log
Dữ liệu sai
400
WARN/INFO
Chưa xác thực / không quyền
401 / 403
WARN/INFO
Xung đột trạng thái
409
WARN/INFO
Lỗi không lường trước
500
ERROR + stack trace
5Validate DTO ba lớp
DTO kiểm hình thức bằng Bean Validation, service kiểm nghiệp vụ, DB là chốt chặn cuối. Hầu hết constraint coi null là hợp lệ.
@Size(min = 10) vẫn cho qua null: thêm @NotBlank
Kế thừa ResponseEntityExceptionHandler: override handleMethodArgumentNotValid
Spring 6.1+: tham số đơn sai trả 400, không cần @Validated
existsByUsername rồi insert có race; UNIQUE constraint chặn thật
💡 Ghi nhớ
Mã lỗi ổn định cho client; message có thể đổi.
Lỗi từ filter, Spring Security không tới @ControllerAdvice.
traceId trong response phải trùng với log và tracing.
Starter validation phải thêm riêng từ Boot 2.3.
⭐ Điểm phỏng vấn
Tự trả lời trước, rồi bấm từng câu để xem đáp án.
Checked exception có rollback không?
Không; chỉ RuntimeException và Error.
Vì sao không trả stack trace?
Lộ thông tin nội bộ cho attacker.
Lỗi Spring Security tới advice không?
Không; dùng AuthenticationEntryPoint, AccessDeniedHandler.
Xong phần tự kiểm tra, bài này đã được đánh dấu đã học ✓
⚠️ Lỗi thường gặp
Lưới @ExceptionHandler(Exception.class) nuốt AccessDeniedException, biến 403 thành 500.
Try-catch trong 50 endpoint, mỗi chỗ một format lỗi.
Cụm bài Exception và xử lý lỗi: 1. Exception trong Java · 2. Custom exception và xử lý lỗi trong Spring Boot
Phần 1 đã đi qua exception ở mức Java core. Trong ứng dụng thật, câu hỏi là: lỗi nghiệp vụ được mô tả bằng exception nào, bắt ở đâu, và trả gì cho client. Đọc xong, bạn thiết kế được custom exception có mã lỗi, gom xử lý lỗi về @RestControllerAdvice, trả ProblemDetail và validate DTO bằng Bean Validation.
1. Custom exception
Ý chính: tách lỗi nghiệp vụ (do mình ném có chủ đích) khỏi lỗi hệ thống, bằng một exception gốc unchecked mang mã lỗi từ enum.
System exception: do hệ thống, framework, thư viện ném (DB timeout, NPE, lỗi I/O).
Business/custom exception: do logic của mình ném có chủ đích (email đã được dùng, số dư không đủ, đơn hàng đã huỷ).
Mã lỗi phải ổn định: client dựa vào nó để xử lý, còn message có thể đổi hoặc được dịch.
public enum ErrorCode { USER_EMAIL_TAKEN(HttpStatus.CONFLICT, "The email is already registered"), USERNAME_TAKEN(HttpStatus.CONFLICT, "The username is already taken"), USER_NOT_FOUND(HttpStatus.NOT_FOUND, "User not found"), ORDER_ALREADY_PAID(HttpStatus.CONFLICT, "Order has already been paid"), VALIDATION_FAILED(HttpStatus.BAD_REQUEST, "Request is invalid"), INTERNAL(HttpStatus.INTERNAL_SERVER_ERROR, "Something went wrong"); private final HttpStatus status; private final String defaultMessage; ErrorCode(HttpStatus status, String defaultMessage) { this.status = status; this.defaultMessage = defaultMessage; } public HttpStatus status() { return status; } public String defaultMessage() { return defaultMessage; }}public class BusinessException extends RuntimeException { private final ErrorCode code; public BusinessException(ErrorCode code) { super(code.defaultMessage()); // truyền message lên Throwable this.code = code; } public BusinessException(ErrorCode code, String detail) { super(detail); this.code = code; } public ErrorCode code() { return code; }}
Góc nhìn thiết kế code của câu hỏi này (vì sao checked exception phá Open-Closed, bọc exception của thư viện ngay tại boundary kèm cause) có ở Clean code: xử lý lỗi, boundary và refactor.
Hai chi tiết khi tự viết exception: cause và serialVersionUID
Nên có thêm constructor nhận Throwable cause (super(message, cause)). Khi bọc lỗi hạ tầng (SQLException, IOException) vào exception của mình, cause giữ stack trace gốc. Thiếu nó, log chỉ còn “ném ở đâu” mà mất “vì sao”.
IDE hay cảnh báo thiếu serialVersionUID, vì Throwable implements Serializable. Ứng dụng hiện đại gần như không serialize exception bằng Java serialization (lỗi qua API trả dạng JSON). Khai báo private static final long serialVersionUID = 1L; hoặc tắt cảnh báo là đủ.
Gotcha: @Transactional và checked exception
Rollback chỉ hoàn tác được những gì nằm trong database. Method kiểu “save rồi publish” (repo.save(order); kafkaTemplate.send(...)) vẫn có thể lệch: commit xong mà publish lỗi thì service khác không biết đơn tồn tại; publish xong rồi rollback thì họ biết về một đơn không có thật. Cách sửa bằng transactional outbox ở pitfall “dual write” trong bài Message broker và cách chọn broker.
2. Exception trong Spring Boot
Ý chính: controller và service chỉ việc ném exception; một class @RestControllerAdvice bắt tất cả và trả về cùng một format ProblemDetail, kèm mức log đúng.
Nhân đoạn này lên 50 endpoint: lặp code, mỗi người một format lỗi, dễ quên log, dễ lộ thông tin.
@ControllerAdvice và @ExceptionHandler
@ExceptionHandler(X.class): method xử lý exception kiểu X (và lớp con).
@ControllerAdvice: class chứa handler dùng chung cho mọi controller. @RestControllerAdvice = @ControllerAdvice + @ResponseBody.
flowchart LR
C[Client] --> DS[DispatcherServlet]
DS --> Ctrl[Controller]
Ctrl --> Svc[Service]
Svc -- throw BusinessException --> Ctrl
Ctrl -- exception bay ra --> DS
DS --> HER[ExceptionHandlerExceptionResolver]
HER --> Adv["@RestControllerAdvice<br/>chọn @ExceptionHandler khớp nhất"]
Adv -- ProblemDetail JSON --> C
Thứ tự chọn handler:
Handler đặt ngay trong controller thắng handler trong advice.
Nhiều advice: @Order quyết định.
Trong một class: handler có kiểu khớp gần nhất theo cây kế thừa (không phụ thuộc thứ tự khai báo).
ProblemDetail (RFC 9457)
Từ Spring 6 / Boot 3, Spring hỗ trợ sẵn ProblemDetail: format lỗi chuẩn RFC 9457 (thay RFC 7807), content type application/problem+json.
{ "type": "https://api.example.com/errors/user-email-taken", "title": "Conflict", "status": 409, "detail": "The email is already registered", "instance": "/api/users", "code": "USER_EMAIL_TAKEN", "traceId": "6f1c2a9e8b7d4c10"}
Field chuẩn: type, title, status, detail, instance. Được thêm field mở rộng như code, traceId, errors.
Bật spring.mvc.problemdetails.enabled=true để exception có sẵn của Spring MVC (sai method, thiếu param, body sai JSON…) tự trả ProblemDetail. Hoặc tự kế thừa ResponseEntityExceptionHandler, như handler dưới đây với ba tầng: lỗi nghiệp vụ, lỗi validate, lưới an toàn.
Lưới này bắt Exception, không bắt Error: OutOfMemoryError vẫn văng qua. Còn pod bị OOMKilled thì kernel giết process bằng SIGKILL, không handler hay dòng log nào kịp chạy. Hai trường hợp khác nhau ra sao và cách đặt memory limit cho JVM xem ở Bộ nhớ ảo, page cache và JVM trong container.
Thiết kế error response
Không trả chi tiết nội bộ: không stack trace, SQL, tên class, message của exception hệ thống. Đó là thông tin cho attacker (phiên bản thư viện, cấu trúc bảng). Chi tiết vào log; client nhận message an toàn kèm traceId để đối chiếu.
Mã lỗi ổn định (code) để frontend/mobile rẽ nhánh theo logic, không phải so chuỗi message.
Một format duy nhất, kể cả lỗi từ filter/Spring Security. Lỗi xảy ra trước DispatcherServlet không đi qua @ControllerAdvice; xử lý bằng AuthenticationEntryPoint, AccessDeniedHandler hoặc trang lỗi /error.
Log đúng mức: 4xx thường là lỗi client, WARN/INFO là đủ; 5xx log ERROR có stack trace và nên có alert.
Spring Boot mặc định server.error.include-stacktrace=never và include-message=never. Đừng bật ở production.
HTTP status đúng ngữ nghĩa:
Status
Khi nào
400
dữ liệu sai
401 / 403
chưa xác thực / không có quyền
404
không có tài nguyên
409
xung đột trạng thái
422
đúng cú pháp nhưng sai nghiệp vụ (tuỳ team)
429
quá rate limit
500 / 503
lỗi server / phụ thuộc bên ngoài đang chết
Lộ chi tiết lỗi là một mục của A05 Security Misconfiguration trong OWASP Top 10; các mục còn lại ứng với Spring Security thế nào có ở Tấn công web và OWASP Top 10.
traceId trong response phải trùng với log và tracing
traceId chỉ có ích khi nó trùng với id trong log và trong hệ thống tracing. Với OpenTelemetry Java agent, trace_id đã có sẵn trong MDC (bộ key-value gắn với thread đang log), nên handler chỉ cần đọc ra hoặc lấy từ Span.current(), thay vì tự sinh UUID riêng.
Ý chính: validate ở nhiều lớp: hình thức ở DTO bằng Bean Validation, nghiệp vụ ở service, và constraint database là chốt chặn cuối. Lỗi validate nên để bay ra global handler, không xử lý trong từng controller.
Starter này kéo Hibernate Validator (implementation của Jakarta Bean Validation, chuẩn annotation để khai báo luật hợp lệ). Từ Spring Boot 2.3 nó không còn nằm sẵn trong spring-boot-starter-web, phải thêm riêng.
Hay dùng nhất: @NotNull, @NotBlank, @Size, @Min/@Max, @Email, @Pattern, @Past, và @Valid để validate tiếp object lồng bên trong.
Bảng đầy đủ annotation Bean Validation
Annotation
Kiểm tra
@NotNull
khác null
@NotEmpty
khác null và không rỗng (String, Collection, Map, mảng)
@NotBlank
String khác null và có ít nhất một ký tự không phải khoảng trắng
@Pattern chạy java.util.regex trên input người dùng, và regex Java không có timeout: pattern viết nhập nhằng là lỗ ReDoS (regex chạy rất lâu với input được chế sẵn). Đặt @Size bên cạnh cũng không chặn được, vì Bean Validation không đảm bảo thứ tự chạy constraint. Cách viết pattern an toàn có ở ReDoS trong Java.
public record CreateUserRequest( @NotBlank @Size(max = 50) String username, @NotBlank @Size(min = 10, max = 72) String password, // bcrypt chỉ dùng 72 byte đầu @NotBlank @Email String email, @NotNull @Past LocalDate birthDate, @Valid @NotNull AddressDto address, @Size(max = 5) List<@NotBlank String> tags // validate từng phần tử) {}
Hai cách xử lý khi validate thất bại
Cách 1: tham số BindingResult ngay sau tham số được validate. Khi có nó, Spring không ném exception mà để controller tự xử lý.
Cách 2: để exception bay ra global handler (override handleMethodArgumentNotValid như ở mục 2).
Validate @PathVariable và @RequestParam
Đặt constraint thẳng lên tham số:
@GetMapping("/users/{id}")public UserResponse get(@PathVariable @Positive long id, @RequestParam(defaultValue = "20") @Max(100) int size) { ... }
Cách hoạt động khác theo phiên bản, nên “làm tương tự DTO” như tài liệu nói là chưa đủ:
Phiên bản
Điều kiện
Exception khi sai
Mặc định trả
Spring 6.0 trở về trước
Phải có @Validated trên class controller (method validation qua AOP proxy)
ConstraintViolationException
500 nếu không tự handle
Spring 6.1+ (Boot 3.2+)
Built-in method validation, không cần @Validated
HandlerMethodValidationException
400
Nếu đang dùng kiểu cũ, nhớ thêm handler map ConstraintViolationException sang 400.
Validate thủ công
Chỉ tự viết validate khi thư viện không làm được: cần gọi hệ thống khác, hoặc tra database (username đã tồn tại).
@Transactionalpublic UserResponse create(CreateUserRequest req) { if (userRepository.existsByUsername(req.username())) { throw new BusinessException(ErrorCode.USERNAME_TAKEN); } try { return UserResponse.from(userRepository.saveAndFlush(User.from(req))); } catch (DataIntegrityViolationException e) { // Hai request song song cùng qua được bước exists: UNIQUE constraint là chốt chặn thật throw new BusinessException(ErrorCode.USERNAME_TAKEN); }}
Hai điểm senior cần thấy:
@Valid trên tham số của method trong service không tự chạy. Service phải có @Validated ở class để Spring tạo proxy làm method validation; sai thì ném ConstraintViolationException. Vì là proxy, gọi nội bộ (this.create(...)) bỏ qua validation.
Có thể tự viết constraint riêng (annotation gắn @Constraint + class implement ConstraintValidator) cho luật dùng lại nhiều lần, ví dụ @StrongPassword, @PhoneVN, hoặc constraint mức class kiểu “endDate phải sau startDate”.
Bài tập
Bài 1: Tài khoản ngân hàng với checked và unchecked custom exception
Đề (diễn đạt lại, Lab 08 của tài liệu Hỏi Dân IT): viết chương trình mở tài khoản ngân hàng rồi rút tiền. Cần hai exception tự định nghĩa:
một checked khi số tiền rút lớn hơn số dư;
một unchecked khi mật khẩu ngắn hơn 6 ký tự.
Class BankAccount có username, password, balance; constructor kiểm tra mật khẩu, withdraw(amount) kiểm tra số dư, trừ tiền và in số dư còn lại. main đọc username, password, số dư ban đầu và số tiền rút, bắt cả hai exception, và luôn in “Giao dịch kết thúc.” ở cuối.
Đề đặt tên exception checked là NegativeBalanceException; mình đổi thành InsufficientBalanceException vì số dư không hề âm, thứ bị thiếu là tiền. Tên exception nên nói đúng chuyện gì đã xảy ra.
Lời giải Bài 1: code, output và cách senior cải thiện
import java.util.Scanner;public class BankApp { // Checked: caller phải xử lý, vì rút quá số dư là tình huống nghiệp vụ có thể xảy ra static class InsufficientBalanceException extends Exception { private final double balance; private final double requested; InsufficientBalanceException(double balance, double requested) { super("Không đủ số dư để rút tiền: số dư " + balance + ", cần rút " + requested); this.balance = balance; this.requested = requested; } double shortfall() { return requested - balance; } } // Unchecked: dữ liệu đầu vào sai, là con của IllegalArgumentException cho đúng ngữ nghĩa static class WeakPasswordException extends IllegalArgumentException { WeakPasswordException(int minLength) { super("Mật khẩu phải có ít nhất " + minLength + " ký tự."); } } static class BankAccount { static final int MIN_PASSWORD_LENGTH = 6; private final String username; private final String password; // demo; app thật chỉ lưu hash private double balance; BankAccount(String username, String password, double balance) { if (password == null || password.length() < MIN_PASSWORD_LENGTH) { throw new WeakPasswordException(MIN_PASSWORD_LENGTH); } if (balance < 0) { throw new IllegalArgumentException("Số dư ban đầu không được âm: " + balance); } this.username = username; this.password = password; this.balance = balance; } void withdraw(double amount) throws InsufficientBalanceException { if (amount <= 0) { throw new IllegalArgumentException("Số tiền rút phải lớn hơn 0: " + amount); } if (amount > balance) { throw new InsufficientBalanceException(balance, amount); } balance -= amount; System.out.println("Rút tiền thành công. Số dư còn lại: " + balance); } double balance() { return balance; } } public static void main(String[] args) { Scanner in = new Scanner(System.in); try { System.out.print("Nhập username: "); String username = in.nextLine().trim(); System.out.print("Nhập password: "); String password = in.nextLine(); System.out.print("Nhập số dư: "); double balance = Double.parseDouble(in.nextLine().trim()); System.out.print("Nhập số tiền cần rút: "); double amount = Double.parseDouble(in.nextLine().trim()); BankAccount account = new BankAccount(username, password, balance); account.withdraw(amount); } catch (WeakPasswordException e) { System.out.println("WeakPasswordException: " + e.getMessage()); } catch (InsufficientBalanceException e) { System.out.println("InsufficientBalanceException: " + e.getMessage() + " (thiếu " + e.shortfall() + ")"); } catch (NumberFormatException e) { System.out.println("Số tiền không hợp lệ: " + e.getMessage()); } catch (IllegalArgumentException e) { System.out.println("Dữ liệu không hợp lệ: " + e.getMessage()); } finally { System.out.println("Giao dịch kết thúc."); } }}
Ba trường hợp của đề, chạy với JDK 21 (java BankApp.java):
Nhập username: hoidanitNhập password: 123456Nhập số dư: 5000Nhập số tiền cần rút: 3000Rút tiền thành công. Số dư còn lại: 2000.0Giao dịch kết thúc.Nhập username: hoidanitNhập password: 123Nhập số dư: 5000Nhập số tiền cần rút: 3000WeakPasswordException: Mật khẩu phải có ít nhất 6 ký tự.Giao dịch kết thúc.Nhập username: hoidanitNhập password: 123456Nhập số dư: 2000Nhập số tiền cần rút: 3000InsufficientBalanceException: Không đủ số dư để rút tiền: số dư 2000.0, cần rút 3000.0 (thiếu 1000.0)Giao dịch kết thúc.
Hai trường hợp đề không nhắc: nhập số dư abc thì in Số tiền không hợp lệ: For input string: "abc"; rút -5 thì in Dữ liệu không hợp lệ: Số tiền rút phải lớn hơn 0: -5.0. Cả hai đều kết thúc bằng “Giao dịch kết thúc.”.
Giải thích:
InsufficientBalanceException extends Exception là checked: withdraw bắt buộc khai báo throws, main không compile nếu quên bắt. Exception mang balance và requested để caller tính số tiền thiếu (shortfall()) mà không phải parse message.
WeakPasswordException extends IllegalArgumentException: vẫn unchecked (IllegalArgumentException là con của RuntimeException) và đúng ngữ nghĩa “dữ liệu đầu vào sai”; code đang catch (IllegalArgumentException e) cũng bắt được.
Thứ tự catch: WeakPasswordException và NumberFormatException đều là con của IllegalArgumentException nên phải đứng trước nó, nếu không compiler báo “exception has already been caught”.
Constructor ném exception thì object không được tạo, nên không bao giờ có BankAccount mang mật khẩu yếu hay số dư âm. Đó là cách class tự giữ invariant (điều luôn đúng với object).
finally in “Giao dịch kết thúc.” trong mọi trường hợp, kể cả khi nhập sai số.
Senior sẽ cải thiện gì:
Không dùng double cho tiền: 0.1 + 0.2 ra 0.30000000000000004. Dùng BigDecimal (so sánh bằng compareTo, không dùng equals) hoặc long theo đơn vị nhỏ nhất (đồng, cent).
Không giữ mật khẩu dạng chữ: chỉ lưu hash (BCrypt, Argon2). Luật độ dài mật khẩu thuộc tầng validate đầu vào (@Size(min = ...) trên DTO, xem mục 3), không nằm trong object tài khoản.
Checked hay unchecked: trong ứng dụng Spring, “không đủ số dư” thường là BusinessException unchecked mang mã lỗi (INSUFFICIENT_BALANCE, trả 409 hoặc 422), xử lý ở global handler. Checked hợp với bài tập này vì nó buộc người học thấy luật “catch or declare”.
Đồng thời: hai lệnh rút cùng lúc có thể cùng qua bước kiểm tra số dư (check-then-act) rồi cùng trừ. Trong một JVM phải khoá; nhiều instance thì để database bảo đảm: UPDATE account SET balance = balance - ? WHERE id = ? AND balance >= ? rồi kiểm tra số dòng bị ảnh hưởng (xem race condition).
Thêm constructor nhận cause cho exception, và viết unit test cho cả ba nhánh (thành công, mật khẩu yếu, thiếu tiền) thay vì thử tay.
Bài 2: Validate trong pet project
Đề (diễn đạt lại): trong pet project, dùng annotation của spring-boot-starter-validation để validate input; minh hoạ cả hai cách xử lý lỗi: BindingResult cho khoảng 10 API, @ExceptionHandler cho phần còn lại.
Lời giải Bài 2: helper dùng chung và test
Tạo request DTO dạng record cho từng endpoint, gắn constraint như CreateUserRequest ở trên; dùng @Valid cho object lồng và phần tử list.
Với 10 API dùng BindingResult: viết một helper chung chuyển BindingResult thành cùng format lỗi với global handler, tránh mỗi API trả một kiểu.
public final class ValidationErrors { private ValidationErrors() {} public static ResponseEntity<ProblemDetail> badRequest(BindingResult result) { ProblemDetail pd = ProblemDetail.forStatusAndDetail(HttpStatus.BAD_REQUEST, "Request is invalid"); pd.setProperty("code", "VALIDATION_FAILED"); pd.setProperty("errors", result.getFieldErrors().stream() .map(fe -> Map.of("field", fe.getField(), "message", Objects.requireNonNullElse(fe.getDefaultMessage(), "invalid"))) .toList()); return ResponseEntity.badRequest().body(pd); }}
Các API còn lại: chỉ cần @Valid @RequestBody, để GlobalExceptionHandler.handleMethodArgumentNotValid xử lý. Thêm constraint cho @PathVariable/@RequestParam và handler tương ứng (HandlerMethodValidationException hoặc ConstraintViolationException tuỳ phiên bản).
Viết test @WebMvcTest cho mỗi kiểu: gửi body thiếu field, kiểm tra status 400 và errors[*].field.
Làm xong bạn sẽ tự thấy vì sao cách 2 thắng: controller gọn, format lỗi thống nhất.
Ghi nhớ
Giải thích được vì sao lỗi nghiệp vụ nên là unchecked và mang mã lỗi ổn định.
Biết @Transactional rollback với loại exception nào, và cách đổi mặc định.
Vẽ được đường đi của exception từ service tới @RestControllerAdvice, và biết lỗi nào không đi qua đường đó.
Liệt kê được field của ProblemDetail và những thứ không bao giờ trả cho client.
Giải thích được vì sao existsByUsername rồi insert là chưa đủ, và chốt chặn thật là gì.
Câu hỏi phỏng vấn
Junior
Vì sao nên dùng @RestControllerAdvice thay vì try-catch trong từng controller?
Để xử lý lỗi ở một chỗ, trả một format thống nhất cho toàn API.
Try-catch ở mọi endpoint lặp code, mỗi người trả một format, dễ quên log và lộ message nội bộ. Với @RestControllerAdvice, controller và service chỉ việc ném; một class quyết định exception nào map sang status nào, body ra sao, log mức nào.
Mid
Một method @Transactional ném checked exception thì transaction có rollback không?
Không. Mặc định chỉ rollback với RuntimeException và Error.
Dùng rollbackFor = Exception.class hoặc chuyển sang unchecked.
@ControllerAdvice hoạt động thế nào, Spring chọn handler nào khi có nhiều handler khớp?
ExceptionHandlerExceptionResolver tìm handler trong controller trước, rồi tới các advice theo @Order; trong một class, kiểu exception gần nhất thắng.
Exception bay ra khỏi controller tới DispatcherServlet, resolver này nhận xử lý. “Gần nhất” là theo cây kế thừa, không theo thứ tự khai báo.
Vì sao không nên trả stack trace hay message của exception hệ thống cho client?
Vì nó lộ thông tin nội bộ cho attacker và vô nghĩa với người dùng.
Thông tin bị lộ: thư viện, phiên bản, cấu trúc DB, đường dẫn. Trả message an toàn + mã lỗi + traceId; chi tiết ghi vào log.
@Valid và @Validated khác nhau thế nào?
@Valid là chuẩn Jakarta, kích hoạt validate và cascade vào object lồng; @Validated của Spring thêm validation group và method validation.
@Validated đặt ở class bật method validation qua AOP proxy: cần cho service, và cho tham số đơn của controller trước Spring 6.1.
Exception ném ra trong servlet filter hoặc Spring Security có tới @ControllerAdvice không?
Không. Filter chạy trước DispatcherServlet, còn @ControllerAdvice chỉ xử lý exception từ handler mà DispatcherServlet gọi.
Lỗi xác thực và phân quyền: AuthenticationEntryPoint và AccessDeniedHandler.
Lỗi khác trong filter: tự viết response trong filter, hoặc để rơi về trang lỗi /error (BasicErrorController).
Đường nào cũng nên trả cùng format ProblemDetail với phần còn lại của API.
Senior
Khi nào bạn chọn checked exception trong code hiện đại?
Khi caller thực sự có thể và nên phục hồi, và quên xử lý là nguy hiểm, ví dụ thư viện cấp thấp (I/O).
Trong ứng dụng Spring, lỗi nghiệp vụ thường để unchecked và xử lý tập trung, vì checked làm nhiễu mọi tầng, không đi qua được lambda/stream và không gây rollback mặc định.
Bạn thiết kế error response cho một hệ thống nhiều service như thế nào?
Một format chung (ProblemDetail, RFC 9457) cho mọi service và mọi đường lỗi, kèm mã lỗi ổn định và traceId.
Field: type, title, status, detail + code cho client, traceId để tra log phân tán, errors cho lỗi theo field.
HTTP status đúng ngữ nghĩa. Lỗi từ filter/security cũng dùng format đó.
Gọi service khác thì map lỗi của downstream thành lỗi của mình, không chuyển tiếp nguyên văn.
Kiểm tra “username đã tồn tại” bằng existsByUsername rồi mới insert có vấn đề gì?
Race condition check-then-act: hai request đồng thời đều qua bước kiểm tra.
Phải có UNIQUE constraint ở DB và bắt DataIntegrityViolationException để trả 409. Bước kiểm tra trước chỉ để báo lỗi sớm, rõ ràng.
Từ vựng tiếng Anh
Term
Phát âm
Nghĩa
Ví dụ câu trong phỏng vấn
global exception handler
/ˈɡloʊbəl/
bộ xử lý lỗi tập trung
“We use a global exception handler so every endpoint returns the same error format.”
error response
/ˈɛrər rɪˈspɒns/
phản hồi lỗi
“Our error response includes a stable error code and a trace ID.”
leak
/liːk/
làm lộ
“Returning raw exception messages can leak internal details.”
validation
/ˌvælɪˈdeɪʃən/
kiểm tra hợp lệ
“Input validation happens at the boundary; business rules live in the service.”
constraint
/kənˈstreɪnt/
ràng buộc
“The unique constraint is the real guarantee against duplicates.”
race condition
/reɪs kənˈdɪʃən/
tranh chấp đồng thời
“Check-then-insert has a race condition under concurrent requests.”
rollback
/ˈroʊlbæk/
hoàn tác giao dịch
“By default Spring only rolls back on unchecked exceptions.”
fail fast
/feɪl fæst/
báo lỗi sớm
“We validate early to fail fast before touching the database.”
status code
/ˈsteɪtəs koʊd/
mã trạng thái HTTP
“A duplicate email returns status code 409, not 500.”
trace ID
/treɪs aɪ diː/
mã truy vết của request
“The client gets a trace ID to send to support, and we look it up in the logs.”
Ghi chép dựa trên khoá Fundamentals of Backend (Ronin Engineer) và tài liệu Java Core của Hỏi Dân IT, cộng thêm kiến thức tự tìm hiểu, viết lại theo cách hiểu của mình.