Cả bài trong một trang: ý chính, sơ đồ, điểm phỏng vấn.
Linux cho backend: inode, link, phân quyền và shell script
1Inode, hard link và soft link
Tên file không nằm trong file: inode giữ metadata và con trỏ tới dữ liệu, thư mục giữ bảng "tên → số inode".
Hard link (ln a b)
Soft link (ln -s a b)
Bản chất
Thêm tên cho cùng inode
File riêng chứa đường dẫn
Xoá file gốc
Dữ liệu còn
Link gãy
Dùng ở đâu
Backup rsync --link-dest
current -> releases/...
2Xoá file chỉ xoá một tên
rm chỉ bỏ một directory entry. Dữ liệu được giải phóng khi link count về 0 và không process nào còn mở file.
flowchart TD
R["rm app.log"] --> L["Link count giảm"]
L --> Q{"Còn 0 tên và không ai mở?"}
Q -- có --> F["Giải phóng block"]
Q -- "JVM còn giữ fd" --> D["df vẫn đầy, tìm bằng lsof +L1"]
3Log rotation
logrotate có hai cách, mỗi cách đánh đổi một thứ. Trong container, ghi ra stdout để runtime lo.
Cách
Được
Mất
create
Không mất dòng
App phải mở lại file
copytruncate
App không cần biết
Có thể mất vài dòng
Logback RollingFileAppender
App tự xoay, giới hạn dung lượng
Không chạy thêm logrotate
4Phân quyền rwx
Mỗi file có ba bộ quyền cho user, group, other; mỗi bit là 4, 2, 1. chmod 750 = rwx, r-x, ---.
r = 4: đọc file; liệt kê tên trong thư mục
w = 2: sửa file; tạo, xoá file trong thư mục
x = 1: chạy file; cd vào thư mục
Sticky bit của /tmp: chỉ chủ file xoá được
5Shell script an toàn
Script chạy trên server và CI nên nhắm vào bash hoặc POSIX sh, với shebang rõ ràng. zsh hợp cho gõ lệnh hằng ngày.
Mở đầu bằng set -euo pipefail
Biến trong nháy kép, "${DIR:?}" dừng khi rỗng
Chạy shellcheck trong CI, có chế độ dry-run
Logic dài, parse JSON: chuyển sang Python hay Java
💡 Ghi nhớ
Xoá file là sửa thư mục: cần quyền w trên thư mục.
Theo dõi log bằng tail -F, không phải tail -f.
Container chạy non-root; lỗi ghi volume sửa bằng fsGroup.
Umask 077 cho file chứa secret (600).
⭐ Điểm phỏng vấn
Tự trả lời trước, rồi bấm từng câu để xem đáp án.
Xoá log mà đĩa vẫn đầy?
Process còn mở file; lsof +L1, truncate hoặc restart.
Hard link khác soft link?
Hard: thêm tên cùng inode; soft: file chứa đường dẫn.
Ai xoá được file 444?
Người có quyền ghi thư mục chứa nó.
Xong phần tự kiểm tra, bài này đã được đánh dấu đã học ✓
⚠️ Lỗi thường gặp
rm log đang ghi thay vì truncate -s 0 app.log.
Sửa lỗi ghi volume bằng chmod 777 hoặc quay lại chạy root.
Tin set -e bắt mọi lỗi; nó bỏ qua lỗi trong if, &&, local out=$(cmd).
Nhiều sự cố vận hành chạm tới file system: đĩa đầy dù đã xoá log, container không ghi được vào volume, script deploy thay nhầm chuỗi trong manifest. Đọc xong, bạn giải thích được inode, link, phân quyền, và viết được shell script an toàn qua ba bài tập đã chạy thử. Phần file descriptor và I/O nằm ở phần 3.
Sơ đồ tóm tắt:
flowchart TD
DIR["Thư mục: tên → inode"] --> IN["Inode + dữ liệu"]
HL[Hard link] -->|thêm tên| IN
SL[Soft link] -->|chứa đường dẫn| DIR
RM[rm] -->|xoá một tên| DIR
IN --> FR{"Link = 0 và không ai mở?"}
FR -->|có| OK[Giải phóng]
FR -->|không| DF["df vẫn đầy: lsof +L1"]
PERM["Quyền rwx = 4/2/1"] --> DEL["Xoá file: quyền thư mục chứa"]
SH["Script: set -euo pipefail"]
1. File system và “mọi thứ là file”
Ý chính: file system quản lý dữ liệu bền: đặt tên, thư mục, cấp phát block, phân quyền. “Mọi thứ là file” nghĩa là một bộ system call (open, read, write, close) dùng chung cho file, socket, pipe, thiết bị và cả thông tin của kernel.
Ví dụ: /dev/null, /dev/urandom là thiết bị; cat /proc/<pid>/status đọc thông tin process. Nhờ vậy ls /proc/<pid>/fd | wc -l đủ để đếm file và kết nối đang mở của một JVM.
Cây thư mục FHS: những thư mục backend hay chạm
Linux theo một cây thư mục chuẩn (FHS — Filesystem Hierarchy Standard, quy ước thư mục nào chứa gì):
Thư mục
Chứa gì
Liên quan gì tới backend
/etc
cấu hình hệ thống
/etc/hosts, /etc/resolv.conf (DNS trong container), /etc/security/limits.conf
/var
dữ liệu thay đổi liên tục
/var/log, /var/lib/mysql, /var/lib/docker (hay làm đầy đĩa)
/tmp
file tạm, có sticky bit
java.io.tmpdir mặc định, upload tạm của Spring
/proc
file system ảo do kernel sinh ra
/proc/<pid>/fd, /proc/<pid>/limits, /proc/meminfo
/sys
file system ảo về thiết bị, cgroup
giới hạn CPU/RAM của container nằm dưới /sys/fs/cgroup
2. Inode, directory entry, hard link và soft link
Ý chính: tên file không nằm trong file. Inode giữ metadata và con trỏ tới dữ liệu; thư mục giữ bảng “tên → số inode”. Hard link thêm một tên cho cùng inode, soft link là file riêng chứa đường dẫn.
Inode: cấu trúc mô tả file. Có số inode duy nhất trong file system, kích thước, chủ, quyền, thời gian, số link, con trỏ tới block dữ liệu. Không chứa tên.
Directory entry (dentry): một dòng “tên → số inode” trong thư mục. Đường dẫn /home/ronin/app.log được phân giải bằng cách đi từng thư mục và tra tên.
Hard link (ln a b)
Soft/symbolic link (ln -s a b)
Bản chất
thêm một tên trỏ tới cùng inode
một file riêng (inode riêng) chứa đường dẫn tới file đích
Xoá file gốc
dữ liệu còn, vì inode còn ít nhất một tên
link bị gãy (dangling)
Đổi tên, di chuyển file gốc
không ảnh hưởng
gãy, vì đường dẫn đã lưu không còn đúng
Qua file system khác, trỏ tới thư mục
không được
được
Dùng ở đâu
backup kiểu rsync --link-dest
current -> releases/2026-11-18 để deploy, rollback
a.txt và hard.txt cùng số inode, link count là 2. Xoá a.txt thì link count về 1, dữ liệu vẫn đọc được qua hard.txt; soft.txt gãy.
Log rotation: create và copytruncate
Ý chính:create đổi tên file cũ rồi tạo file mới, nên process phải được báo mở lại file. copytruncate chép rồi cắt file gốc về 0, process không cần biết nhưng có thể mất dòng.
Log rotation (xoay vòng log) là cắt log thành nhiều file để không file nào lớn mãi. Công cụ logrotate có hai cách:
create (mặc định): đổi tên app.log thành app.log.1, tạo file mới. Process vẫn giữ fd tới inode cũ nên ghi tiếp vào app.log.1, cho tới khi được báo mở lại (postrotate gửi signal, hoặc nginx -s reopen).
copytruncate: chép sang app.log.1 rồi cắt app.log về 0 byte. Dòng ghi giữa lúc chép và lúc cắt sẽ mất; nếu file không mở với O_APPEND (luôn ghi vào cuối file) thì đầu file thành một vùng byte 0.
3. Phân quyền
Ý chính: mỗi file có chủ, nhóm và ba bộ quyền rwx cho user, group, other, mỗi bit có giá trị 4, 2, 1. Ba bộ ghép thành ba chữ số bát phân, ví dụ 750.
Quyền
Ký hiệu
Giá trị
Với file
Với thư mục
read
r--
4
đọc nội dung
liệt kê tên bên trong
write
-w-
2
sửa nội dung
tạo, xoá, đổi tên file bên trong
execute
--x
1
chạy như chương trình
đi vào (cd), truy cập file bên trong
Vì sao 4, 2, 1? Đó là ba bit của một số nhị phân 3 chữ số (100, 010, 001). Mọi tổ hợp cộng lại ra một số duy nhất từ 0 tới 7 và đọc ngược được: 5 = 4 + 1 = r-x, 6 = rw-, 7 = rwx.
Bỏ mọi quyền: chmod 000 file (root vẫn đọc được, quyền không chặn root).
Ví dụ của khoá học: user toàn quyền, group đọc và chạy, other không gì: chmod 750 deploy.sh (7 = rwx, 5 = r-x, 0 = ---), hoặc chmod u=rwx,g=rx,o= deploy.sh.
Đọc ls -l, umask, sticky bit và setuid
Đọc ls -l: -rwxr-x--- 1 vinh wheel 2 p.sh. Ký tự đầu là loại file (- file thường, d thư mục, l symlink, s socket, p pipe, c/b thiết bị). Tiếp theo là ba nhóm rwx của user, group, other, rồi số link, chủ, nhóm, kích thước.
umask (mặt nạ quyền) quyết định quyền mặc định khi tạo file: file bắt đầu từ 666, thư mục từ 777, rồi tắt các bit có trong umask. Umask 022 cho file 644, thư mục 755; umask 077 cho file 600 (chỉ chủ đọc ghi), hợp với file chứa secret.
Hai bit đặc biệt hay gặp:
Sticky bit trên thư mục (drwxrwxrwt của /tmp): ai cũng tạo file được, nhưng chỉ chủ file mới xoá được file của mình.
setuid trên file chạy được (-rwsr-xr-x của /usr/bin/passwd): chương trình chạy với quyền của chủ file (root), không phải người gọi. Linux bỏ qua setuid trên script.
Container không chạy bằng root
Ý chính: mặc định process trong container chạy với UID 0 (root). Nếu ứng dụng bị khai thác, kẻ tấn công có root, nên hãy chạy bằng user thường và chỉ cho ghi đúng chỗ cần.
Ví dụ Log4Shell: kẻ tấn công có root trong container, và gần host hơn khi cấu hình lỏng (mount docker.sock, privileged).
Trong Kubernetes thêm securityContext: { runAsNonRoot: true, readOnlyRootFilesystem: true } và mount một emptyDir cho /tmp (JVM và Spring cần ghi file tạm). Dockerfile đầy đủ chạy non-root, cùng PID 1 và healthcheck, có ở Docker cho Spring Boot.
4. Các lệnh hay dùng
Ý chính: đọc log bằng tail/grep/sed/awk, gọi và đọc API bằng curl/jq, xem kết nối và file đang mở bằng ss/lsof. Theo dõi log thì dùng tail -F, không phải tail -f.
ss -tanp state established '( dport = :5432 )' đếm kết nối tới Postgres
lsof
file và socket đang mở
lsof -p <pid>, lsof -i :8080 xem ai đang giữ port
5. Shell và shell script
Ý chính: zsh tốt cho gõ lệnh hằng ngày, còn script chạy trên server và CI nên nhắm vào bash hoặc POSIX sh với shebang rõ ràng. Bắt đầu mọi script bằng set -euo pipefail và đặt biến trong nháy kép.
Các shell phổ biến: sh (chuẩn POSIX; trên Debian/Ubuntu là dash), bash (mặc định trên đa số bản Linux), csh (ít dùng), zsh (mặc định trên macOS). Slide khuyên zsh, đúng cho shell tương tác. Nhưng image Alpine chỉ có ash của BusyBox, và macOS vẫn đi kèm bash 3.2 (không có mapfile).
Một khung script an toàn (shebang là dòng #! đầu file, chọn trình chạy script):
#!/usr/bin/env bashset -euo pipefail # -e: dừng khi lệnh lỗi; -u: biến chưa gán là lỗi; pipefail: lỗi giữa pipe không bị nuốtIFS=$'\n\t' # tách từ theo xuống dòng và tab, không theo dấu cáchmain() { local dir="${1:?usage: $0 <dir>}" # bắt buộc có tham số, báo lỗi rõ ràng [[ -d "$dir" ]] || { echo "not a directory: $dir" >&2; exit 1; } # ...}main "$@"
Khi nào bỏ shell script để chuyển sang ngôn ngữ thật
Bài tập
Các script dưới đây mình chạy trên macOS (bash, BSD sed/date) trong thư mục tạm ngoài repo; chỗ khác biệt với Linux (GNU) được ghi chú.
Bài 1: Đổi tên ảnh, thêm tiền tố ngày
Đề: trong một thư mục, đổi tên mọi file ảnh thành YYYY-MM-DD_<tên cũ>. Mình chọn ngày sửa file (mtime); dùng ngày chụp trong EXIF thì cần thêm exiftool. Yêu cầu thêm: tên có dấu cách, đuôi viết hoa, chạy lại không đổi tên lần hai, có chế độ chạy thử.
Lời giải Bài 1: script đổi tên ảnh idempotent
#!/usr/bin/env bash# Dùng: ./rename-images.sh [-n] [thư-mục] (-n = dry run, chỉ in ra)set -euo pipefaildry_run=falseif [[ "${1:-}" == "-n" ]]; then dry_run=true; shift; fidir="${1:-.}"shopt -s nullglob nocaseglob # không khớp thì vòng lặp rỗng; .JPG cũng khớpcount=0for f in "$dir"/*.{jpg,jpeg,png,gif,webp,heic}; do name=$(basename -- "$f") [[ "$name" =~ ^[0-9]{4}-[0-9]{2}-[0-9]{2}_ ]] && continue # đã có tiền tố day=$(date -r "$f" +%Y-%m-%d) # date -r FILE chạy được trên cả GNU và BSD target="$dir/${day}_$name" if [[ -e "$target" ]]; then echo "skip (exists): $target" >&2; continue; fi if $dry_run; then echo "would rename: $f -> $target" else mv -n -- "$f" "$target" echo "renamed: $f -> $target" fi count=$((count + 1))doneecho "$count file(s) $($dry_run && echo 'to rename' || echo 'renamed')"
Chạy thử với beach day.jpg (mtime 2024-05-01), xmas.PNG (2023-12-24), notes.txt và 2024-01-01_old.jpg:
$ ./rename-images.sh -n photoswould rename: photos/beach day.jpg -> photos/2024-05-01_beach day.jpgwould rename: photos/xmas.PNG -> photos/2023-12-24_xmas.PNG2 file(s) to rename$ ./rename-images.sh photos # đổi thật, in 2 dòng renamed$ ./rename-images.sh photos0 file(s) renamed
Điểm chính: biến trong nháy kép nên tên có dấu cách không vỡ; -- chặn tên bắt đầu bằng -; mv -n không ghi đè; regex tiền tố làm script idempotent (chạy lại không đổi kết quả).
Bài 2: Thay $IMAGE_TAG trong manifest bằng sed và awk
Đề: file deployment.yaml có dòng image: $IMAGE_TAG; thay bằng ronin:v0.0.1, một lần bằng sed, một lần bằng awk. Mình thêm vào file thử một dòng bẫy: value: "do not touch $IMAGE_TAG_SUFFIX".
Lời giải Bài 2: sed, awk và bẫy sed -i giữa macOS và Linux
IMAGE_TAG='ronin:v0.0.1'# sed: dấu | làm delimiter vì giá trị có thể chứa '/'; \$ để khớp ký tự $ thật; neo $ cuối dòngsed "s|image: \\\$IMAGE_TAG\$|image: ${IMAGE_TAG}|" deployment.yaml > deployment.out.yaml# awk: so sánh theo cột, không phải regex trên cả dòngawk -v tag="$IMAGE_TAG" '$1 == "image:" && $2 == "$IMAGE_TAG" { sub(/\$IMAGE_TAG$/, tag) } { print }' \ deployment.yaml > deployment.out.yaml# sửa tại chỗ: -i.bak (không có dấu cách) chạy được cả GNU sed lẫn BSD sedsed -i.bak "s|image: \\\$IMAGE_TAG\$|image: ${IMAGE_TAG}|" deployment.yaml
Kết quả: diff cho thấy chỉ dòng 10 đổi thành image: ronin:v0.0.1; bản sed và bản awk cho ra file giống hệt nhau; dòng bẫy giữ nguyên. Phiên bản ngây thơ sed "s|\$IMAGE_TAG|$IMAGE_TAG|g" thì biến dòng bẫy thành do not touch ronin:v0.0.1_SUFFIX.
Trong pipeline thật, sed mong manh: khớp nhầm, không hiểu YAML, và im lặng khi không khớp (vẫn trả về 0). Tốt hơn:
envsubst '$IMAGE_TAG': chỉ thay đúng biến được liệt kê, không đụng $IMAGE_TAG_SUFFIX (mình chạy thử, dòng bẫy giữ nguyên).
yq: sửa theo đường dẫn YAML, ví dụ yq -i '.spec.template.spec.containers[0].image = strenv(IMAGE_TAG)' deployment.yaml.
kustomize (kustomize edit set image app=ronin:v0.0.1) hoặc Helm (--set image.tag=v0.0.1): công cụ chuẩn của Kubernetes, có diff, có rollback.
Bài 3: Script mở môi trường làm việc
Đề: một script mở editor, trình duyệt, Postman và bật các container cần thiết; ví dụ ./container.sh mysql up.
Lời giải Bài 3: container.sh với whitelist và DRY_RUN
#!/usr/bin/env bash# Dùng: ./container.sh <service> <up|down|logs|status> vd: ./container.sh mysql up# ./container.sh workspace mở editor, browser, Postman, bật mysql + redisset -euo pipefailCOMPOSE_FILE="${COMPOSE_FILE:-$HOME/workspace/docker-compose.yml}"SERVICES=(mysql redis kafka)DRY_RUN="${DRY_RUN:-false}"run() { echo "+ $*"; if [[ "$DRY_RUN" != "true" ]]; then "$@"; fi; }usage() { local IFS='|' echo "usage: $0 <${SERVICES[*]}> <up|down|logs|status> | $0 workspace" >&2 exit 2}open_app() { # macOS: open -a "App"; Linux: chạy lệnh nếu đã cài case "$(uname -s)" in Darwin) run open -a "$1" ;; Linux) if command -v "$2" >/dev/null; then run "$2" >/dev/null 2>&1 & else echo "skip: $2" >&2; fi ;; esac}open_url() { if [[ "$(uname -s)" == Darwin ]]; then run open "$1"; else run xdg-open "$1"; fi; }compose() { run docker compose -f "$COMPOSE_FILE" "$@"; }[[ $# -ge 1 ]] || usageif [[ "$1" == "workspace" ]]; then open_app "Visual Studio Code" code open_app "Postman" postman open_url "http://localhost:8080/swagger-ui.html" compose up -d mysql redis exit 0fi[[ $# -eq 2 ]] || usageservice="$1"; action="$2"[[ " ${SERVICES[*]} " == *" $service "* ]] || { echo "unknown service: $service" >&2; usage; }case "$action" in up) compose up -d "$service" ;; down) compose stop "$service" ;; logs) compose logs -f --tail=100 "$service" ;; status) compose ps "$service" ;; *) usage ;;esac
Chạy thử ở chế độ DRY_RUN=true (chỉ in lệnh):
$ DRY_RUN=true ./container.sh mysql up+ docker compose -f /Users/vinh/workspace/docker-compose.yml up -d mysql$ DRY_RUN=true ./container.sh workspace+ open -a Visual Studio Code+ open -a Postman+ open http://localhost:8080/swagger-ui.html+ docker compose -f /Users/vinh/workspace/docker-compose.yml up -d mysql redis$ ./container.sh mongo up; echo "exit=$?"unknown service: mongousage: ./container.sh <mysql|redis|kafka> <up|down|logs|status> | ./container.sh workspaceexit=2
Mình không chạy docker compose thật và không thử nhánh Linux (xdg-open).
Lựa chọn thiết kế:
Service là whitelist nên gõ nhầm bị từ chối.
down dùng stop để giữ dữ liệu (down -v xoá volume).
DRY_RUN cho phép kiểm script trong CI không cần Docker.
Mã thoát 2 cho lỗi cách dùng.
Ghi nhớ
Giải thích được tên file nằm ở đâu, và hard link khác soft link thế nào khi xoá hay đổi tên file gốc.
Biết vì sao rm log đang ghi không giải phóng đĩa, tìm bằng gì và xử lý ra sao.
Đọc được chmod 750, ls -l, umask 022; giải thích được vì sao quyền xoá file nằm ở thư mục.
Biết cách chạy container non-root và sửa lỗi ghi volume mà không dùng chmod 777.
Kể được những gì set -euo pipefail không bắt, và vì sao sed mong manh trong pipeline deploy.
Câu hỏi phỏng vấn
Junior
Inode là gì? Tên file nằm ở đâu?
Inode là cấu trúc mô tả file; tên file nằm trong directory entry của thư mục chứa.
Inode giữ số inode, kích thước, chủ, quyền, thời gian, số link, con trỏ tới block dữ liệu. Thư mục ánh xạ tên → số inode, nên một inode có thể có nhiều tên (hard link).
Hard link và soft link khác nhau thế nào?
Hard link là thêm một tên cho cùng inode; soft link là file riêng chứa đường dẫn tới đích.
Hard link: xoá tên gốc dữ liệu vẫn còn, không qua được file system khác và không trỏ tới thư mục. Soft link: trỏ được qua file system và tới thư mục, nhưng gãy khi đích bị xoá, đổi tên hay di chuyển.
chmod 750 nghĩa là gì? Vì sao quyền dùng 4, 2, 1?
User rwx (7 = 4 + 2 + 1), group r-x (5 = 4 + 1), other không có gì (0).
4, 2, 1 là ba bit của một số nhị phân ba chữ số, nên mọi tổ hợp cộng lại thành một số duy nhất từ 0 tới 7 và giải ngược được.
Mid
Đã xoá file log lớn mà đĩa vẫn đầy. Vì sao và xử lý thế nào?
Service vẫn giữ fd tới file, nên inode và block dữ liệu chưa được giải phóng.
rm chỉ xoá tên; dữ liệu chỉ được giải phóng khi link count về 0 và không còn process nào mở file. Vì vậy du không thấy nhưng df vẫn đầy. Tìm bằng lsof +L1, giải phóng bằng restart process hoặc : > /proc/<pid>/fd/<n>.
logrotate create và copytruncate khác nhau thế nào?
create đổi tên file cũ và tạo file mới; copytruncate chép nội dung ra file khác rồi cắt file gốc về 0.
Với create, process vẫn ghi vào inode cũ cho tới khi được báo mở lại file. Với copytruncate, process không cần biết, nhưng có thể mất các dòng ghi giữa lúc chép và lúc cắt; nếu file không mở với O_APPEND thì sẽ có vùng byte 0.
Ai xoá được một file chỉ đọc (444)?
Bất kỳ ai có quyền w và x trên thư mục chứa nó, vì xoá là sửa directory entry chứ không sửa file.
Thư mục dùng chung như /tmp đặt sticky bit để chỉ chủ file (và root) xoá được file của mình.
Vì sao không nên chạy container bằng root? Gặp lỗi ghi volume thì sửa thế nào?
Bị khai thác thì kẻ tấn công có root trong container; lỗi ghi volume sửa bằng fsGroup hoặc init container, không quay lại root.
Root trong container ghi được mọi thứ trong image và gần host hơn khi cấu hình lỏng. Dùng USER trong Dockerfile, runAsNonRoot và readOnlyRootFilesystem trong Kubernetes. Volume giữ UID/GID trên đĩa nên user non-root có thể không ghi được; đừng chữa bằng chmod 777.
Senior
Script deploy dùng sed để thay tag image. Bạn review thế nào?
sed khớp nhầm, không hiểu YAML và im lặng khi không khớp; tối thiểu phải neo mẫu và kiểm tra kết quả, tốt hơn là dùng yq, kustomize hoặc Helm.
Rủi ro: khớp nhầm chuỗi khác ($IMAGE_TAG_SUFFIX), không hiểu YAML (nhiều container, thụt lề), vẫn trả về 0 khi không thay gì, sed -i khác nhau giữa macOS và Linux.
Tối thiểu: neo mẫu, kiểm tra bằng grep -q rồi fail nếu không thay được.
Tốt hơn: envsubst với danh sách biến, yq, hoặc kustomize/Helm; ghim image bằng digest để deploy lặp lại được.
set -euo pipefail có đủ để script an toàn không?
Không. -e bỏ qua lỗi trong if, trong &&/||, và local x=$(cmd) nuốt mã lỗi của cmd.
Còn phải: đặt mọi biến trong nháy kép, dùng ${VAR:?} cho biến bắt buộc trước các lệnh nguy hiểm như rm -rf, dùng -- trước tên file, chạy shellcheck trong CI, và có chế độ dry-run.
Thay binary hay file cấu hình đang được dùng bằng cách nào cho an toàn?
Ghi bản mới ra file tạm trong cùng file system rồi mv vào chỗ cũ, vì rename là atomic.
Người đọc thấy bản cũ hoặc bản mới, không thấy file viết dở, và process đang chạy vẫn giữ inode cũ. Ghi đè trực tiếp có thể gây Text file busy hoặc nội dung lẫn lộn. Deploy theo thư mục phiên bản rồi đổi symlink current cũng theo nguyên tắc này; rollback chỉ là trỏ symlink về bản cũ.
Từ vựng tiếng Anh
Term
Phát âm
Nghĩa
Ví dụ câu tiếng Anh dùng trong phỏng vấn
inode
/ˈaɪnəʊd/
cấu trúc mô tả file
“The inode holds the metadata and block pointers, but not the file name.”
directory entry
/dəˈrɛktəri ˈɛntri/
ánh xạ tên → inode
“A hard link is just another directory entry pointing at the same inode.”
hard link
/hɑːd lɪŋk/
tên thứ hai cho cùng inode
“Deleting the original name doesn’t free the data while a hard link remains.”
symbolic link
/sɪmˈbɒlɪk lɪŋk/
link chứa đường dẫn
“We deploy by switching a symbolic link to the new release directory.”
link count
/lɪŋk kaʊnt/
số tên trỏ tới inode
“Disk space is reclaimed only when the link count hits zero and nobody holds it open.”
permission bits
/pəˈmɪʃən bɪts/
các bit quyền rwx
“The permission bits are three octal digits for user, group and others.”
sticky bit
/ˈstɪki bɪt/
bit chỉ cho chủ xoá file
“/tmp has the sticky bit so users can’t delete each other’s files.”
log rotation
/lɒɡ rəʊˈteɪʃən/
xoay vòng file log
“With copytruncate, log rotation can drop lines written during the copy.”
idempotent
/ˌaɪdɛmˈpəʊtənt/
chạy lại không đổi kết quả
“The rename script is idempotent, so running it twice is harmless.”
shebang
/ʃɪˈbæŋ/
dòng #! đầu script
“Always start scripts with an explicit shebang, because Alpine has no bash.”
Ghi chép dựa trên khoá Advanced Backend (Ronin Engineer), viết lại theo cách hiểu của mình.