Đến nội dung chính
Sổ ôn Backend

Tìm kiếm

System DesignMid14 phút đọc

MiniWallet: một pet project ví điện tử lớn dần theo lộ trình backend

Ôn 11 thẻ
Trong bài này

Cả bài trong một trang: ý chính, sơ đồ, điểm phỏng vấn.

MiniWallet: một pet project ví điện tử lớn dần theo lộ trình backend

1Vì sao là ví điện tử

Chuyển tiền nhỏ nhưng sai một đồng là thấy ngay, nên kéo theo gần hết cơ chế backend hay bị hỏi.

  • Trừ và cộng tiền: transaction, lock
  • Gửi lại request: idempotency (làm lại không đổi kết quả)
  • Báo cho service khác: outbox, Kafka
  • Đọc số dư nhanh: cache Redis

2Kiến trúc đích

Giao diện React gọi qua gateway; phía sau là bốn service, báo tin cho nhau qua Kafka.

Tầng Thành phần Việc
Biên gateway, auth-service JWT, rate limit
Nghiệp vụ wallet, payment, notification Tiền, nạp tiền, thông báo
Hạ tầng PostgreSQL, Redis, Kafka Lưu, cache, sự kiện

3Sáu phase

Mỗi phase thêm một lớp khó. Chỉ tách service ở phase 3, khi một service đã chạy đúng.

flowchart TD
  P0["0 · Java thuần: wallet-core"] --> P1["1 · Một service Spring Boot"]
  P1 --> P2["2 · Tin cậy: idempotency, outbox, cache"]
  P2 --> P3["3 · Tách: payment, notification, Kafka"]
  P3 --> P4["4 · Biên: gateway, auth, SSE"]
  P4 --> P5["5 · Vận hành: Compose, CI, k6"]

4Tự viết và nhờ agent

Thứ gì phải giải thích được khi phỏng vấn thì tự gõ; phần khung giao agent.

Ai viết Phần nào
Bạn Domain, ranh giới transaction, SQL
Bạn Test chứng minh race
Agent pom.xml, Compose, UI, dữ liệu test

5Vòng lặp mỗi bài

Mỗi bài thực hành đi đủ năm bước, khoảng 30–45 phút.

flowchart TD
  A["Tự viết"] --> B["Chạy"]
  B --> C["Cố tình phá"]
  C --> D["Nói to 2 phút"]
  D --> E["Agent hỏi vặn 3 câu"]

💡 Ghi nhớ

  • Một dự án, sáu phase, mỗi bài một mảnh nhỏ.

  • Một service trước; tách ở phase 3.

  • WebFlux chỉ ở gateway và SSE.

  • Phần lõi tự gõ, agent chỉ hỏi.

⭐ Điểm phỏng vấn

Tự trả lời trước, rồi bấm từng câu để xem đáp án.

  • Vì sao không microservices từ đầu?

    Chưa rõ ranh giới, chỉ thêm lỗi mạng.

  • WebFlux dùng ở đâu?

    Gateway và SSE; nghiệp vụ dùng MVC.

  • Chuyển tiền gửi lại an toàn?

    Idempotency-Key unique, lưu cùng transaction.

⚠️ Lỗi thường gặp

  • Để agent viết phần lõi rồi chỉ đọc lại.

  • Dựng đủ năm service ngay ngày đầu.

  • Dùng WebFlux cho service gọi JPA blocking.

Vibe-code với agent cho ra sản phẩm chạy được, nhưng tới phỏng vấn lại không giải thích nổi code của mình. Bài này giới thiệu MiniWallet, dự án ví điện tử mà mọi bài thực hành “Tự tay làm” trên trang cùng xây lên. Đây là kế hoạch: chưa có dòng code nào, nên bài không có số đo.

1. Vì sao một dự án, và vì sao là ví điện tử

Ý chính: một dự án lớn dần buộc bạn sống chung với quyết định cũ, thứ mà demo rời không có. Riêng chuyển tiền đã kéo theo gần hết cơ chế backend quan trọng:

2. Kiến trúc đích

Ý chính: cuối phase 5 có giao diện React, một gateway, bốn service, cùng PostgreSQL, Redis và Kafka. Đây là đích đến, không phải điểm xuất phát.

flowchart LR
  UI["React UI (Vite)"] --> GW["gateway (WebFlux)"]
  GW --> AUTH["auth-service"]
  GW --> WAL["wallet-service"]
  GW --> PAY["payment-service"]
  GW -->|"SSE"| NOTI["notification-service"]
  BANK["Ngân hàng giả"] -->|"IPN muộn, trùng"| PAY
  WAL --> K{{"Kafka"}}
  PAY --> K
  K --> WAL
  K --> NOTI
  WAL --> PG[("PostgreSQL")]
  PAY --> PG
  AUTH --> PG
  WAL --> RD[("Redis")]
  GW --> RD
Service Trách nhiệm Công nghệ Học được gì
wallet-service Tài khoản, số dư, chuyển tiền, lịch sử Spring MVC, JPA, Flyway, PostgreSQL, Redis Transaction, lock, idempotency, outbox, cache
payment-service Nạp tiền qua cổng ngân hàng giả Spring MVC, Kafka IPN muộn và trùng, saga
notification-service Nhận sự kiện, báo người dùng Kafka consumer, SSE bằng WebFlux Consumer chịu được message trùng, đẩy dữ liệu về trình duyệt
gateway Cửa vào: định tuyến, JWT, rate limit Spring Cloud Gateway (WebFlux) Định tuyến, lọc request ở biên
auth-service Đăng nhập, cấp JWT Spring Security JWT

Mọi service dùng Spring Boot 4 và Java 21. UI là React (Vite), phần lớn để agent viết.

Ba bảng lõi của wallet-service
  • account(id, owner, balance, version): cột version dành cho optimistic locking.
  • ledger_entry(id, account_id, amount, transfer_id, created_at): sổ cái. Mỗi lần tiền đổi là một dòng mới, không sửa dòng cũ.
  • transfer(id, from_account, to_account, amount, status, created_at): một lệnh chuyển tiền và trạng thái của nó.

3. Sáu phase, và vì sao chỉ tách ở phase 3

Ý chính: mỗi phase có một mục tiêu và luyện một nhóm bài. Ba phase đầu chỉ có một service; tách ở phase 3 để tự thấy cái gì khó lên.

Phase Mục tiêu Xây gì Bài luyện
0 Mô hình tiền đúng wallet-core: Money, Account, LedgerEntry, TransferService trong bộ nhớ BigDecimal, JUnit 5
1 Một service chạy thật với DB wallet-service: REST tài khoản, số dư, chuyển tiền, lịch sử Locking, Testcontainers
2 Tin cậy khi retry Idempotency-Key, bảng outbox, cache Redis, rate limit Rate limiting
3 Tách service payment-service, notification-service, Kafka, saga nạp tiền Ranh giới service
4 Lớp biên gateway (JWT, rate limit), auth-service, endpoint SSE Gateway
5 Vận hành Docker Compose, CI, log, metric, tracing, load test k6 Docker, CI/CD, tracing, load test

Cái khó lên ở phase 3: nạp tiền đi qua hai service nên không còn transaction chung, message có thể trùng hoặc tới muộn. Lúc đó saga và outbox mới có lý do tồn tại.

4. WebFlux dùng ở đâu, và không dùng ở đâu

Ý chính: WebFlux có ở gateway và endpoint đẩy SSE. Service nghiệp vụ có transaction dùng Spring MVC + virtual thread. Nói được lý do chính là câu trả lời phỏng vấn.

  • gateway: Spring Cloud Gateway chạy trên WebFlux; nó chỉ chuyển tiếp và chờ I/O.
  • Đẩy SSE (Server-Sent Events: server giữ một kết nối HTTP mở và đẩy sự kiện về trình duyệt): mỗi người dùng giữ một kết nối rất lâu.
  • wallet-service, payment-service: JPA và JDBC là blocking. Spring MVC giữ code tuần tự, dễ debug; virtual thread lo phần nhiều request cùng chờ I/O.
Đánh đổi chi tiết: MVC + virtual thread so với WebFlux

5. Luật làm việc với agent

Ý chính: thứ gì phải giải thích được khi phỏng vấn thì tự gõ; phần khung thì giao agent. Sau đó agent đóng vai người phỏng vấn, không viết hộ.

Tự viết bằng tay Agent được viết
Logic domain (Money, Account, TransferService) pom.xml
Ranh giới transaction: mở ở đâu, khoá gì Docker Compose
Câu SQL Giao diện React
Test chứng minh một race Dữ liệu test

Vòng lặp cho mỗi bài thực hành:

  1. Tự viết phần lõi, không dán code từ agent.
  2. Chạy và nhìn kết quả thật: test, log, kết quả SQL.
  3. Cố tình phá: bỏ lock, bỏ index, xem nó sai thế nào.
  4. Giải thích thành lời trong 2 phút, như đang trả lời phỏng vấn.
  5. Dán ba câu hỏi cuối bài thực hành cho agent, để nó hỏi vặn.

Prompt dán sẵn cho bước 5:

Bạn là người phỏng vấn senior Java backend. Dưới đây là code TÔI tự viết
cho dự án MiniWallet và ba câu hỏi của bài thực hành.
- Hỏi từng câu một, chờ tôi trả lời rồi mới hỏi tiếp.
- Hỏi vặn vào chỗ tôi trả lời mơ hồ: "vì sao", "nếu hai request cùng lúc
  thì sao", "nếu bỏ dòng này thì hỏng gì".
- KHÔNG viết lời giải, KHÔNG sửa code hộ tôi. Chỉ ra dòng đáng ngờ và
  hỏi; để tôi tự sửa.
- Cuối buổi: chấm từng câu trên thang 1–5 và nêu 2 điểm tôi cần ôn lại.

Code:
<dán code>

Ba câu hỏi:
<dán ba câu "Agent hỏi lại bạn">

6. Bài thực hành trên trang hoạt động thế nào

Ý chính: mỗi bài lõi có một phiếu “Tự tay làm” ở cuối trang tóm tắt một trang, các bước có ô đánh dấu. Mỗi phiếu tốn 30–45 phút.

Một phiếu có: nhiệm vụ, phần tự viết và phần nhờ agent, 4–6 bước (không đưa code lời giải), kết quả phải thấy, một cách thử phá, và ba câu agent hỏi lại bạn để dán vào prompt ở phần 5.

7. Chạy dự án ở đâu

Ý chính: chạy trên laptop bằng Docker Compose. Toàn hệ thống cần khoảng 6–8 GB RAM; đây là ước lượng, chưa đo. VPS nhỏ thì chạy ít service hơn.

  • Phase 0: JDK 21 và Maven là đủ.
  • Phase 1–2: thêm PostgreSQL, Redis.
  • Phase 3 trở đi: thêm Kafka và nhiều JVM, RAM tăng từ đây.
  • VPS nhỏ: chỉ bật phần đang học, như ở phase 1–2.

Ghi nhớ

  • Giải thích được vì sao chuyển tiền kéo theo transaction, lock, idempotency, outbox, cache, messaging.
  • Kể được sáu phase và vì sao chỉ tách service ở phase 3.
  • Nói được WebFlux dùng ở đâu, không dùng ở đâu, và vì sao.
  • Thuộc ranh giới tự viết / agent viết và năm bước của vòng lặp.

Câu hỏi phỏng vấn

Mid

Vì sao bạn chọn ví điện tử làm pet project?

Vì chuyển tiền là nghiệp vụ nhỏ nhưng không cho phép sai, nên nó buộc mình dùng đúng transaction, lock, idempotency, outbox, cache và messaging.

CRUD thông thường sai một chút vẫn “chạy được”. Với tiền, hai lệnh cùng lúc hoặc một request gửi lại là lệch số dư ngay, và sổ cái (ledger_entry) cho mình cách kiểm tra: tổng các dòng phải khớp số dư.

Vì sao không làm microservices ngay từ đầu?

Vì lúc đầu chưa hiểu nghiệp vụ đủ để vạch ranh giới, và tách sớm chỉ đổi lời gọi hàm lấy lời gọi mạng có thể lỗi.

Kế hoạch là ba phase đầu chỉ có wallet-service, chuyển tiền nằm trong một transaction. Phase 3 mới tách payment-service và notification-service. Khi đó thấy rõ cái giá: không còn transaction chung, phải dùng saga và outbox, message có thể trùng hoặc muộn. Cách vạch ranh giới có ở bài ranh giới service.

Hai lệnh chuyển tiền cùng lúc từ một tài khoản, bạn chống mất tiền thế nào?

Khoá dòng tài khoản trong transaction: optimistic bằng cột version, hoặc pessimistic bằng SELECT ... FOR UPDATE, và luôn khoá hai tài khoản theo cùng một thứ tự.

Không khoá thì hai transaction cùng đọc số dư cũ và ghi đè nhau (lost update). Optimistic hợp khi ít tranh chấp, lệnh thua thì thử lại. Pessimistic hợp khi tranh chấp nhiều. Khoá theo thứ tự id để A→B và B→A không deadlock. Chi tiết ở bài optimistic và pessimistic locking.

Phần nào trong dự án do bạn tự viết, phần nào do AI viết?

Mình tự viết logic domain, ranh giới transaction, SQL và các test chứng minh race; agent viết pom.xml, Docker Compose, giao diện React và dữ liệu test.

Ranh giới là: thứ gì mình phải giải thích được thì mình gõ. Sau mỗi phần, mình cố tình phá code để xem nó sai thế nào, rồi cho agent đóng vai người phỏng vấn hỏi lại, không cho nó viết lời giải.

Senior

Bạn làm sao để một lệnh chuyển tiền gửi lại an toàn?

Client gửi header Idempotency-Key; server lưu key với ràng buộc unique trong cùng transaction với lệnh chuyển, và request trùng key nhận lại kết quả đã lưu.

  • Key do client sinh một lần cho mỗi ý định chuyển tiền, retry dùng lại key đó.
  • Ràng buộc unique để database, không phải code, chặn hai request chạy song song.
  • Lưu key và ghi sổ trong một transaction: không có trạng thái “đã trừ tiền nhưng chưa ghi key”.
  • Cùng key mà nội dung request khác thì trả lỗi.

Chi tiết ở bài idempotency. Với callback của ngân hàng thì dùng mã giao dịch của họ làm key, xem IPN muộn và đối soát.

Bạn dùng WebFlux ở đâu trong dự án, và vì sao không dùng ở mọi nơi?

Ở gateway và endpoint SSE, vì đó là nơi giữ nhiều kết nối chỉ chờ I/O. Service nghiệp vụ dùng Spring MVC + virtual thread vì JPA và JDBC là blocking.

Gateway chỉ chuyển tiếp, SSE giữ kết nối lâu: non-blocking có lợi rõ. Service chuyển tiền thì trọng tâm là transaction; đưa WebFlux vào nghĩa là đổi cả tầng truy cập dữ liệu sang reactive, code khó đọc hơn mà nút thắt vẫn là database. Virtual thread đã giải quyết phần “nhiều request cùng chờ I/O” mà vẫn giữ code tuần tự.

Từ vựng tiếng Anh

Bảng từ vựng và câu mẫu
Term Phát âm Nghĩa Ví dụ câu tiếng Anh dùng trong phỏng vấn
pet project /pet ˈprɑː.dʒekt/ dự án cá nhân để học “My pet project is an e-wallet that I grew in phases.”
ledger /ˈledʒ.ɚ/ sổ cái “Every balance change is a new ledger entry.”
idempotency key /ˌaɪ.demˈpoʊ.tən.si kiː/ khoá chống xử lý trùng “The idempotency key makes a transfer safe to retry.”
service boundary /ˈsɝː.vɪs ˈbaʊn.dɚ.i/ ranh giới service “I split the services only after the boundaries were clear.”
boilerplate /ˈbɔɪ.lɚ.pleɪt/ code khung, lặp lại “I let the agent write boilerplate, not the domain logic.”
race condition /reɪs kənˈdɪʃ.ən/ lỗi do tranh chấp thứ tự chạy “I wrote a test that proves the race condition.”
blocking call /ˈblɑː.kɪŋ kɑːl/ lời gọi chặn thread “JDBC is a blocking call, so those services stay on Spring MVC.”
trade-off /ˈtreɪd.ɔːf/ đánh đổi “The trade-off of splitting was losing the single transaction.”

Ghi chép tự tổng hợp từ tài liệu chính thức và kinh nghiệm thực tế.